29.06.2026 Скопје
„Западните земји повеќе не ги кријат своите подготовки за војна против Русија“, изјави рускиот претседател Владимир Путин минатата недела. Тој истакна дека „лидерите на НАТО и ЕУ користат лажни тврдења за заканата со која се соочуваат од нас за да ги оправдаат сопствените планови за забрзана мобилизација. Средствата наменети за зајакнување на украинската армија сè повеќе се пренасочуваат кон формирање на сопствени армии“.
Земјите-членки на ЕУ одат чекор понатаму (или чекор назад) бидејќи се решени да изградат нов „Берлински ѕид“ кон Руската Федерација. Но, не од оној што некогаш ги делеше двата идеолошки света – Исток и Запад – во постхитлерова Германија.
Ова ново би било нешто сосема поинакво и би го поделило целиот наш континент, буквално, на две половини, чија меѓузависност би била сведена на најниско можно ниво. Еден начин да се спроведе оваа идеја во пракса беше војната во Украина, иницирана од Западот со политички удар во Киев во 2014 година.
Објективно, во тие години, Европа, олицетворена во ЕУ, беше на врвот на својата политичка и економска моќ. Предводена од силни лидери, првенствено во Германија и Велика Британија, и убедена дека НАТО ја обезбедувал многу години, таа се опушти, стана мрзелива и почна да бара начини да се збогати што е можно повеќе преку работата на другите. Цврсто потпирајќи се на воената моќ на Соединетите Американски Држави, се чинеше како сите врати да ѝ се отворени, а сите придобивки да ѝ се на дофат.
Пресметката се покажа како сосема погрешна. Масивниот прилив на бегалци, од најразновидните вери и однесувања, будењето на Кина и другите азиски земји, Африка, стагнацијата на американската економија, отворањето нови трговски коридори… сето ова ги наведе „мудрите глави во Брисел“ да помислат дека војната против Русија може да биде билет за иднината. Бојното поле брзо беше пронајдено, или поточно – измислено. Тоа беше, како што рековме, поранешната советска република Украина.
Одлучувачкиот пресврт се случи (официјално) веднаш по почетокот на руската специјална воена операција 2022. Европската комисија, предводена од Урсула фон дер Лајен во тоа време, го започна планот „REPowerEU“, чија цел беше да се елиминира секаква зависност од Русија. Прво во сферата на набавка на фосилни горива, а потоа и понатаму.
Прашањето што природно се поставува е: како е можно денес, со во голема мера воспоставените канали за комуникација, размената на разузнавачки информации, работна сила, технологија, идеи… да се разделат два света? Дури и да беше преку војна од најголеми размери. Ниту една земја во светот денес не е остров сама за себе. На крајот на краиштата, дури и таков вештачки поделен континент би морал да комуницира еден со друг, можеби преку трет…
И Европската Унија сè уште се соочува со внатрешни превирања. Како што се шпекулира, Велика Британија со задоволство би се вратила во старото општество, но под свои, специфични услови. Ако знаеме дека никој друг, од пред околу петнаесет години, не влегол во Унијата без претходно да мора да ги почитува сите видови каприци на администрацијата во Брисел, сликата станува уште позабунувачка.
Тешко е да се поверува дека европските лидери ќе можат да ја „прикријат“ својата сè позабележителна конфузија со украинската војна уште многу подолго. На крајот на краиштата, дури и граѓаните во чие име ги водат политиките на своите земји веќе не се подготвени за авантури како што е отцепување од дел од континентот од кој зависи нивната сегашност и иднина.
За Европејците, војната на истокот од континентот е практично веќе изгубена. Тие се соочуваат со натпревар со Америка на Доналд Трамп околу тоа кој ќе добие можност да инвестира пари во обновата на тој дел од земјата на Володимир Зеленски, кој, според барањата на Москва, ќе функционира како демилитаризирана зона, а без која Европа едноставно не може да преживее.
Она што ја прави идејата за целосно европско одвојување од Русија особено деликатна е тоа што не е прашање од заеднички интерес за сите земји-членки на ЕУ. Веќе е јасно дека самото најавување на таков потег нема еднаква тежина меѓу „големите“ земји (Германија, Велика Британија, Франција, Италија, Полска итн.), а особено не меѓу „малите“ земји. Особено не меѓу поранешните членки на таканаречениот Источен блок, кои го доживеаа своето одвојување од „социјалистичката татковина“ речиси како „пат кон рајот“.
Никој не се осмелува да предвиди како сето ова би влијаело на бојното поле во Украина и на неизбежниот нов географски и политички статус на оваа земја. Исто така, невозможно е со сигурност да се каже колку бегалци, од кои има речиси дваесет милиони, би се вратиле во своите домови за да бидат пречекани од оние кои преживуваат под бомби пет години.
Велика Британија и Германија сигурно не се подготвени да живеат според правилата по кои живеат другите европски земји, особено малите. За нив, доминацијата над нив е едноставно начин на преживување. За останатите, тоа значи векови послушност. И така натаму до некоја нова голема војна.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
