08.05.2026 Скопје
Локалните и регионалните избори во Обединетото Кралство се претворија во сериозен политички удар за премиерот Кир Стармер и неговата Лабуристичка партија, која претрпе тешки загуби во Англија, Шкотска и Велс. Резултатите од изборите одржани во четврток, 7 мај, покажаа дека традиционалниот британски модел на политичка доминација од страна на две големи партии брзо се урива, додека гласачите сè повеќе бараат алтернатива надвор од сегашниот политички центар.
Најголем победник на изборите беше партијата „Реформа Велика Британија“ на Најџел Фараж, која направи голем пробив во англиските локални совети и ги презеде некои од поранешните упоришта на лабуристите. Според досега објавените резултати, „Реформа“ освои повеќе од илјада нови места во советите, додека лабуристите ја загубија контролата врз многу области каде што беа доминантна политичка сила со децении. Особено болни порази беа забележани во традиционалните области на работничката класа, вклучувајќи ги Виган и Тејмсајд.
Во Велс, поразот на Лабуристите беше од историски размери. „Плејд Кимру“ стана најголемата партија во Сенатот, со што заврши долгогодишната доминација на Лабуристите во велшката политика, додека велшкиот огранок на Лабуристичката партија падна на третото место, зад „Плејд Кимру“ и „Реформ“.
Стармер, кој дојде на власт пред помалку од две години откако Лабуристите победија на општите избори во 2024 година, сега се соочува со растечко јавно и партиско незадоволство. Гласачите, според британските медиуми, ја казнуваат владата за нејзиното бавно спроведување на ветувањата, високите трошоци за живот и чувството дека ветената промена не е пристигната.
Премиерот ја призна одговорноста по поразот, но рече дека нема намера да поднесе оставка. „Нема да си заминам“, рече Стармер, тврдејќи дека на земјата ѝ се потребни стабилност и резултати, а не нови внатрепартиски препирки. Тој рече дека владата направила грешки, но вети дека ќе продолжи да работи на решавање на кризата со трошоците за живот и враќање на јавната доверба.
Сепак, притисокот врз Даунинг стрит расте. Британските медиуми објавуваат дека некои пратеници од Лабуристичката партија веќе отворено разговараат за прашањето Стармер да остане на чело на владата и партијата. Според „Гардијан“, по изборниот дебакл, во партијата се повеќе се зборува за можноста да му се понуди на премиерот контролиран, „чесен“ излез, со цел да се избегне долготрајна внатрешна криза.
Механизмот за започнување на натпревар за лидерство во Лабуристичката партија не е едноставен. Според Британскиот институт за влада, противкандидатот на актуелниот лидер мора да обезбеди поддршка од најмалку 20 проценти од пратениците на Лабуристичката партија, што во моментов значи 81 пратеник.
Иако конзервативците исто така не успеаја да постигнат резултат што би им овозможил голем камбек, изборите потврдија дека британската политичка сцена се распаѓа во неколку насоки. „Реформата“ ги презема гласовите на протестите кај десницата и во поранешните работнички области, Зелените и Либералните демократи зајакнуваат во урбаните и јужните делови на земјата, додека националните партии во Шкотска и Велс дополнително ги потиснуваат лабуристите.
За Стармер, овие избори не се само локален пораз, туку предупредување дека расположението во земјата брзо се свртува против владата. Прашањето повеќе не е само колку места изгубија лабуристите, туку дали премиерот може да ги убеди и гласачите и своите пратеници дека сè уште има сила да го сврти бранот во британската политика.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
