14.05.2026 Скопје
Претседателката на Северна Македонија, Гордана Силјановска-Давкова, денес изјави дека правните и политичките гаранции од Европската Унија (ЕУ) се неопходни за продолжување на процесот на европска интеграција.
По повод нејзиниот двегодишен мандат, Силјановска-Давкова оцени дека однадвор наметнатите уставни промени создаваат нови етнички поделби и отстапуваат од основните принципи на европското право.
Таа посочи дека Европската Унија мора да ги почитува и сопствените конститутивни акти што го гарантираат националниот и културниот идентитет на државите и народите, нагласувајќи дека прашањата поврзани со малцинствата не се дел од европското право или од Копенхашките критериуми.
Зборувајќи за преговарачката рамка со ЕУ и односите со Бугарија, Силјановска-Давкова оцени дека постои можност за обезбедување политички и правни гаранции од Брисел.
Таа нагласи дека политиката на Бугарија кон македонското прашање е континуирана и долгогодишна и оцени дека Северна Македонија во минатото влегла во преговорите неподготвена и прифатила обврски без доволна анализа на последиците, објави Бета.
Силјановска-Давкова изјави дека уште во 2018 година, публикациите и документите ги изразувале бугарските ставови во врска со македонските прашања, вклучително и барањата за експлицитно споменување во преамбулата на Уставот на Северна Македонија.
„Затоа бараме некакви гаранции. Не е вистина дека нема такви. Може да има политичка гаранција од самиот Европски совет, ако сакаме. Може да има правна гаранција од правната служба на Европскиот совет, ако сакаме. И трето, можеме сами да донесеме закон, да усвоиме нешто, но она со црвени линии не функционира. Затоа велам, и Европската Унија мора да го стори тоа“, рече Силјановска-Давкова.
Преговорите за пристапување на Северна Македонија во ЕУ се блокирани поради билатерален проблем со Бугарија, кој стана дел од преговарачката рамка.
Скопје формално ја започна „првата фаза“ од преговорите со ЕУ во јули 2022 година, но за да премине во „втората фаза“ и да започне со отворање поглавја, мора да ги воведе Бугарите во Уставот, што оттогаш го блокираше партијата на северномакедонскиот премиер Христијан Мицкоски, ВМРО ДПМНЕ.
Премиерот на Северна Македонија, кој дојде на власт кон средината на 2024 година, претходно им понуди на Брисел и Софија решение за надминување на оваа пречка: одложено стапување во сила на уставните амандмани што би стапиле во сила кога неговата земја ќе ги заврши преговорите со ЕУ или ќе добие гаранции дека нема да има други билатерални услови, но ова не наиде на поддршка.
Властите во Бугарија одбиваат да преговараат со Северна Македонија за олеснување на условите под кои Скопјe може да започне преговори за пристапување со ЕУ.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
