06.05.2026 Скопје
Еден од најактивните вулкани во светот, Килауеа на Хаваи, ја започна својата 46-та еруптивна епизода. Спектакуларни фонтани од лава повторно го осветлија небото над Хаваи, додека властите предупредуваат на паѓање вулканска пепел и чуден феномен познат како „Пелева коса“.
Според Геолошкиот завод на САД (USGS), нова фаза од ерупцијата започнала во 8:17 часот по локално време. Камерите инсталирани низ целиот Национален парк Хавајски вулкани ја снимиле растечката сила на ерупцијата додека лавата неуморно течела од врвот на вулканот.
Застрашувачките, но фасцинантни снимки од западниот кратер Халемаума покажуваат тони пепел и тефра (парчиња вулкански материјал) како паѓаат од небото, додека фонтаните од лава стануваат помоќни и достигнуваат импресивни височини.
Националната метеоролошка служба (NWS) објави источни ветрови во областа од 18 до 25 км/ч, со налети до 35 км/ч. Овие временски услови се „совршен рецепт“ за брзо ширење на пепел и тефра низ регионот. Како резултат на тоа, издадено е целодневно предупредување за паѓање на пепел за сите области северно и северозападно од кратерот Халемаумау.
Геолошкиот завод на САД нагласува дека паѓањето на поголеми парчиња вулкански материјал е најинтензивно во радиус од 5 километри од самиот извор, но дека ветерот може да носи полесна пепел многу подалеку.
Што е опасна „Пелевата коса“?
Она што ја прави оваа ерупција особено опасна, а веројатно и најинтересна за читателите надвор од Хаваи, е ризикот од ширење на таканаречената „Пелева коса“.
Тоа е неверојатен вулкански феномен – екстремно тенки, стаклени нишки од лава кои се ладат во воздухот додека ветерот ги носи од врвовите на фонтаните од лава. Тие се именувани по Пеле, древната хавајска божица на огнот и вулканите. Иако изгледаат убаво, кршливо и малку како златни нишки на сонце, овие нишки се всушност остри вулкански стакла. Доколку се вдишат или дојдат во контакт со очите, тие можат да предизвикаат сериозни повреди и иритација и да претставуваат закана за локалните извори на вода за пиење.
За разлика од Балканот, каде што сеизмичката активност се манифестира преку тектонски земјотреси предизвикани од поместување на плочите, Хаваи е буквално сеизмичката „жешка точка“ на планетата.
Килауеа не е вулкан во облик на класична планинска купола што експлодира во еден катастрофален момент (како Везув). Тоа е таканаречен штитест вулкан од кој често тече врела лава со години, постепено ладејќи се и создавајќи нова копнена површина, буквално проширувајќи го островот. Оваа 46-та епизода е само продолжение на деценискиот циклус на преобликување на овој тихоокеански рај, потсетувајќи нè колку природата може да биде убава и сурова во исто време.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
