22.06.2026 Скопје
Американскиот претседател Доналд Трамп покажа нешто што многу други не успеаја да го направат. Тој покажа дека војните во 21 век се едноставно непотребни. И погрешно. Дека мавтањето со оружје е само начин да се прикријат сопствените слабости, стравот за личен (политички?) опстанок, залуден обид да се докаже себеси, но и желба да се „заработи нешто во темнина“.
Повторуваме, офанзивните војни (за разлика од одбранбените), оние чија цел е уништување на делови, па дури и цели нации, на сè што стекнале, на нивното минато, религиозни или други верувања… полека стануваат минато. Целта денес е да се обезбеди комуникација со што е можно повеќе од вчерашните противници, да се соработува со нив на заеднички проекти, да се создаваат нови добра. Се чини дека токму ова е она по што се водеше Трамп кога одлучи да ја заврши војната во Иран.
Но, тој се водеше од слична логика кога стануваше збор за конфликтот во Украина. Тој разбираше дека бесмислената и бесконечна размена на оган само ќе предизвика дополнителна штета на областите во непосредна близина на фронтот, но и на луѓето што сè уште преживуваат таму. Тој исто така разбираше дека прекинот на непријателствата зависи, во овој случај, само од неговиот руски колега, Владимир Путин. Затоа комуницира со него.
Да се потсетиме дека до Големата Октомвриска револуција, Руската империја, покрај денешната федерација, вклучуваше: Финска, Естонија, Латвија, поголемиот дел од Литванија, како и поголемиот дел од денешна Полска. Тука беа и Белорусија, поголемиот дел од денешна Украина, Молдавија, Грузија, Ерменија, поголемиот дел од Азербејџан, Казахстан, Узбекистан, Туркменистан, Киргистан и Таџикистан. Од таа перспектива, без разлика како ќе заврши војната, украинската драма, „новата“ граница со Русија нема да биде надвор од историските рамки на империјата. Во Киев треба внимателно да размислат за ова.
Трамп сфати дека Русите немаат намера да му дадат на непријателот ниту еден сантиметар од „нивната“ татковина. Во оваа смисла, тие не се борат против „браќата на Украинците“, туку против вековните непријатели: Англичаните, Германците, Французите, Полјаците, Швеѓаните… Сите оние кои би сакале да ги земат овие земји за себе. Ова е исто така причината зошто во руските напади не се користи најдеструктивно оружје, со што се избегнуваат поголеми штети, а пред сè, непотребно страдање на населението. Некои лесно го протолкуваа ова како воена слабост, но ситуацијата на терен покажува сосема спротивното.
Американскиот претседател го сфати правилно. Русите практично ја претворија војната во Украина во одбранбена. И во умовите на обичните граѓани и во умовите на илјадници борци на фронтот. За тоа не им требаше никаква пропаганда. Доволно беше да ги потсети на земјата во која се родени и каде одат нивните корени.
Токму ова го „разбуди“ Трамп и му помогна да ја прилагоди својата политика кон она што е суштинско. Тој е заинтересиран за земјата на Зеленски единствено како противтежа на Европејците во конкуренцијата за неисцрпни извори на енергија, прехранбени производи, евтина и висококвалитетна работна сила и најсовремена технологија. Неговиот противник не е и нема да биде Русија. Напротив, му е потребна најголемата земја на планетата како партнер. Токму она што Западна Европа повеќе не е во можност да му го обезбеди.
Да се потсетиме, Американците никогаш не биле претерано спремни да војуваат против Русија. И обратно. Двете страни се ограничувале само на (зло)употреба на идеолошките разлики, шпионските активности, медиумскиот притисок, повремените остри зборови на состаноците на Светската организација… Но, секогаш кога ќе се достигнеле границите на разумот, како што е распоредувањето на американски нуклеарни ракети во Турција или руските на Куба (1962 година), следело „ладење на жешките глави“.
Во Украина работите се уште поедноставни. Трамп не верува дека европските земји, без разлика колку се големи, имаат какво било право врз земјата и народот на поранешната советска република. Затоа им рече, на суптилен начин, дека кога размислуваат како можат да го надмудрат Владимир Путин, треба да внимаваат да не ги одведат во насока што би довело до нивно пропаѓање.
Трамп сфати уште едно нешто. А тоа е дека воениот нуклеарен потенцијал што го поседуваат поединечните земји, а во Европа тоа се првенствено Русија, Велика Британија и Франција, повеќе нема моќ да заплашува како што имаше во далечните 1960-ти. Денес е невозможно да се замисли која било земја што само би одлучила да го искористи. Секој, пред сè, размислува за можните контрапоследици од таков чин.
Поточно, поголема опасност е можноста некои терористички или други неодговорни движења да дојдат во раце на нуклеарно оружје. Но, тогаш, потенцијално, сите ние што преживуваме на оваа планета би се нашле во средината на напад или контранапад.
Со други зборови, без суштински, значајни и фер преговори, невозможно е да се обезбеди мир. Со забрзаниот глобален развој на технологијата, таков пристап изгледа уште понеизбежен.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
