15.06.2026 Скопје
На брегот на Мексиканскиот Залив, околу 80 километри југоисточно од Хјустон, се наоѓа Галвестон, туристички град и пристаниште сместен на истоимениот остров. Со население од нешто повеќе од 50.000 жители, Галвестон денес е познат по своите плажи, пристаниште и историски центар. Зазема посебно место во српската заедница поради црквата „Свети Константин и Елена“, најстарата српска црква во Тексас и втората најстара српска црква во Соединетите Американски Држави.
Црквата на Светиот цар Константин и царицата Елена прослави 130 години од осветувањето на храмот и неговата црковна слава. Парохијата формално е основана во 1895 година, со лична поддршка на последниот руски цар, Светиот цар Николај II, на кого му се припишуваат зборовите: „Нека има православна црква во Галвестон“. Во црквата сè уште се чуваат икони и Евангелието што самиот цар ги донирал на црквата. Оваа парохија е исто така почивалиште на големиот архимандрит Теоклит Триантафилид, учителот на царот од детството, кој е погребан под олтарот. Црковната зграда го преживеа и Големиот ураган Галвестон од 1900 година, најсмртоносниот ураган во историјата на Соединетите Американски Држави.
Литургијата ја служеше епископот Костајнички Серафим, викар на митрополитот Лонгин од Нова Грачаница и Средниот Запад, заедно со отец Срѓан Веселиновиќ, старешина на црквата „Свети Константин и Елена“ во Галвестон, отец Драгољуб Поповиќ, старешина на црквата „Свети Лука“ во Леандер во близина на Остин, и отец Љубинко Савиќ, старешина на црквата „Свети Тројца Архиереи“ во Ирвинг, во близина на Далас.
По литургијата, беше извршена церемонијата на сечење на славската торта со кумовите на прославата, Јагода и Андрес, а потоа за посетителите беше подготвен празничен ручек со српски специјалитети. Гостите ги забавуваше бенд кој изведуваше стари српски хитови.
Разговараме со владиката Серафим пред црквата, која тој ден ја славеше својата голема годишнина. Кога вратите се отворија, од салата сè уште можеше да се чуе музика и гласови од празничниот ручек. Надвор беше тивко: од едната страна беше црквата, од другата стари гробишта, а меѓу нив мала улица. Парохијани и гости поминаа покрај нас, застанувајќи да го поздрават владиката, а потоа продолжувајќи понатаму.
Во разговорот, владиката Серафим зборуваше за својот пат од компјутерските науки до црковната служба, за средбата со монаштвото во Америка и за верата како сила што ги одржува и човекот и заедницата. Владиката Серафим е роден во Загреб, а неговото семејство потекнува од Банија. По три години средно електротехничко училиште, војната го однесе во Флорида во 1995 година, каде што завршил средно училиште, а потоа студирал информатичка технологија. Сепак, како што вели, дури подоцна сфатил зошто неговиот животен пат се одвивал по тој редослед. Тогаш, кон крајот на 1990-тите, во тој дел од Флорида пристигнале монаси и монахињи, како и старецот Ефрем Филотејски, кој, според владиката Серафим, ќе има силно влијание врз неговиот живот.
„Во областа каде што живеев во тоа време, доаѓаа монаси и монахињи, претежно од Грција, некои од Америка, и старецот Ефрем, кој тогаш се викал Филотеј, а денес го нарекуваме Аризонец, бидејќи живеел во Аризона речиси дваесет и пет години. Значи, светиот човек дошол во Америка. На почетокот, луѓето само сакале да го слушнат, да ги чујат неговите приказни и учења. Потоа се појавило прашањето: зошто не би отворил манастири тука. Па така, почнал да отвора манастири низ Америка, некаде кон средината на деведесеттите години“, вели владиката.
Средбата со овие монаси и монахињи, а особено со старецот Ефрем Филотејски, беше едно од неговите дефинирачки духовни искуства. Во 1999 година, во централна Флорида беа отворени два манастира. Тој ги запозна монасите и монахињите, а исто така и старецот Ефрем Филотејски, како што вели тој, свет човек. Во тој период, тој се сретна и со епископот Лонгин, кој дошол во Флорида од Чикаго и посетувал парохии. Таа средба го одвела во манастирот Нова Грачаница во близина на Чикаго, а потоа и на теолошки студии.
Зборувајќи за црквата што прослави 130 години од нејзиното осветување, владиката Серафим се враќа на прашањето што навистина ја одржува една парохија низ времето.
„Зошто беше создадена и опстојуваше 130 години? И како да се одржува парохија? Не само оваа зграда, дали ќе стои или не, дали ѕидот ќе пукне или не. Секој може да се грижи за тоа. Но, парохијата е група луѓе. Кој ќе ја одржува? Само Господ Бог, ако е повикан на помош. И тој ќе знае кој го повикува на помош. И треба да биде повикан од вистинската причина“, вели нашиот соговорник.
Според него, црквата не може да се одржува со злоба, политичка агенда или која било друга погрешна мотивација. Како пример за преживување во најтешки околности, владиката Серафим ги споменува Србите на Косово.
„Како можеме да останеме живи, да речеме, денес на Косово? Само со вера. Има луѓе кои не живеат во различен дух – сите сме во ист дух – туку во различен сплет на околности, во различен, би рекол овој свет, менталитет. Кој е вашиот план за живот на Косово утре? Да останете живи – до утре. И тоа не е горчина, не е војна, туку едноставно гледаме дека ни е јамка околу вратот; нашата цел е да останеме живи до утре. Дали можеби ќе си заминат? Еве само еден час, уште два. Не. Нема. Таму. Со Божја милост, со Божја сила. Ако Бог не беше во овие луѓе, тие немаше да преживеат“, вели владиката Серафим.
Кога го прашале каква би била неговата порака за христијаните кои живеат удобно и за христијаните кои едвај преживуваат, владиката Серафим вели: „Луѓето кои имаат предизвици за преживување, како нашите Срби на Косово, ги видов со свои очи – немам што да научам од нив. Можам да научам нешто од нив.“
За оние кои живеат во помирни и поудобни околности, неговата порака е порака на благодарност.
„Дајте Му слава на Бога, како што се вели во Светото Писмо. Заблагодарете се. Како што вели апостол Павле на едно место: не бидете неблагодарни, туку бидете благодарни. Тоа е реченица. Да му бидеме благодарни на Господа за сè што имаме во животот. Понекогаш ни треба малку светлина да нè погоди и просветли, како што се случи во Белград со појасот на Пресвета Богородица, за луѓето малку да се сетат дека навистина постојат причини и можности да се изрази благодарност кон Бога“, вели владиката, додавајќи дека оваа благодарност го менува човекот одвнатре.
Зборувајќи за искушенијата, владиката Серафим вели дека тие не се казна, туку пат кон духовен раст. Во оваа смисла, секој христијанин, вели тој, на некој начин поминува низ страдање, но и низ надежта за Воскресение. „Страдањето е привремено, воскресението е моментално, а потоа животот е вечен. Тоа е нашиот ред, нашата математика“, вели владиката.
Од своето основање, оваа парохија е мултиетничка заедница. Дури и денес, покрај Србите, таа ги обединува православните верници од различно потекло, вклучувајќи ги и оние чии семејни корени се поврзани со Грција, Русија, Египет, Венецуела, Америка и други земји.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
