21.04.2026 Скопје
Најголемиот број небезбедни производи на пазарот на Европската Унија се однесува на козметиката, според најновиот извештај на Европската комисија за работата на системот „Safety Gate“.
Според овие податоци, дури 36 проценти од сите пријавени опасни производи во 2025 година биле козметика, проследени со играчки (16 проценти) и електрични апарати (11 проценти). Во овој систем на небезбедни производи, минатата година се евидентирани 4.671 предупредување, што е најмногу од неговото воспоставување во 2003 година. Ова е за 13 проценти повеќе од претходната година и повеќе од двојно во споредба со 2022 година. Покрај тоа, националните институции презедоа рекорден број мерки – дури 5.794, што претставува зголемување од 35 проценти во споредба со претходната година. Овие мерки вклучуваат повлекување на производи од пазарот, запирање на границите, отстранување на понудите од онлајн платформите и повлекување на веќе продадени стоки.
Најголемиот ризик за здравјето на потрошувачите продолжува да доаѓа од опасните хемикалии, кои беа причина за повеќе од половина од сите извештаи (53 проценти). Потоа следуваат ризиците од повреда (14 проценти) и задушување (девет проценти). Кога станува збор за козметика, речиси осум од десет извештаи се однесуваат на присуството на забранетата синтетичка миризлива супстанца BMHCA, која може да има штетни ефекти врз репродуктивното здравје и да предизвика иритација на кожата. За прв пат беа пријавени и случаи на лакови за нокти што содржат TPO, хемикалија забранета во 2025 година поради потенцијални здравствени ризици, вклучително и алергиски реакции.
Европската комисија вели дека системот работи сè поефикасно и дека овозможува брза размена на информации меѓу надлежните органи, што е клучно за навремено отстранување на опасните производи од пазарот.
Иако Србија не е дел од овој систем, домашните институции ги следат европските предупредувања, а некои од небезбедните производи што се појавуваат во ЕУ често може да се најдат на регионалниот пазар, особено преку онлајн продажба. Затоа експертите ги предупредуваат потрошувачите да бидат дополнително внимателни при купување козметика и други производи со непознато потекло.
Експертите советуваат да се обрне внимание на неколку клучни работи при купување козметика, особено преку интернет. Избегнувајте производи без јасно наведени состојки или со сомнителни декларации, купувајте од проверени продавници и официјални дистрибутери. Ако цената е премногу ниска во споредба со вообичаената, може да биде сигнал дека производот не е оригинален. Ако недостасува превод и има нејасни информации или пакување со слаб квалитет, тоа може да укажува на ризик. Во случај на каков било сомнеж, на потрошувачите им се препорачува да не го користат производот и да ги известат надлежните институции, бидејќи небезбедната козметика може да предизвика алергиски реакции, иритација на кожата, но и посериозни здравствени проблеми.
Подготвено од М.Д.
About Author
