27.03.2026 Скопје
Научници од Велика Британија го развија првиот вештачки хранопровод во лабораторија и успешно го имплантираа кај свињи, кои потоа беа во можност нормално да голтаат храна.
Во истражување спроведено во болницата Грејт Ормонд Стрит (GOSH) и Универзитетскиот колеџ во Лондон (UCL), беше покажано дека хранопроводот на донорот може да се „исчисти“ од клетки, потоа да се „насели“ со клетки на примателот и да се имплантира на начин што ја обновува функцијата на органот.
„Ова е значаен чекор кон персонализирани регенеративни третмани за деца родени со опасни по живот проблеми со хранопроводот“, рече д-р Марко Пелегрини, виш истражувач во Институтот за детско здравје на UCL.
Тој додаде дека технологијата овозможува изградба на нов хранопровод за дете користејќи свои клетки, во комбинација со подготвен супстрат од свинско ткиво.
Во експериментот осум животни добро ја прифатија трансплантацијата, развивајќи функционални мускули за голтање во рок од три месеци.
Бидејќи биле користени сопствените клетки на животните, не била потребна имуносупресивна терапија, а ткивото растело заедно со животните.
Процесот се состои од неколку чекори: прво, се прави матрица, или основа во облик на цевка, со користење на хранопроводот на свињата-донатор.
Преку процес на децелуларизација ткивото на донорот се ослободува од клетки, додека се зачувува неговата структура.
Матрицата потоа се полни со клетки на примателот, земени од мала биопсија, кои се множат во лабораторија пред да се инјектираат во матрицата.
Трансплантатот потоа се става во биореактор една недела за да им се овозможи на клетките да се прилагодат на новото ткиво.
Вкупното времетраење на процесот е околу два месеци.
Оваа технологија е особено важна за деца со LGOA, ретка конгенитална аномалија на хранопроводот, кај која има широк јаз помеѓу горниот и долниот сегмент. Во моментов ваквите деца се хранат со цевка додека не се развие план за хируршки третман, кој е сложен и инвазивен.
Резултатите од студијата кај свињите се охрабрувачки: сите животни ги преживеале критичните први 30 дена, а по шест месеци трансплантациите развиле функционални мускули, нерви и крвни садови, што им овозможило на животните да голтаат и да растат нормално.
За прв пат научниците мапирале и гени во ткивото на имплантот, покажувајќи дека активноста на гените се совпаѓа со онаа на природното ткиво.
Доколку технологијата се адаптира за луѓето, матрици со различни големини би можеле да бидат претходно подготвени и персонализирани за новороденчиња или деца од различни возрасти, по потреба.
Подготвено од М.Д.
About Author
