05.08.2026 Скопје
Во последните години, Светската здравствена организација (СЗО) постојано укажува на загрижувачка статистика и на зголемениот број на пациенти со колоректален карцином во светот – ситуација што експертите ја сметаат за алармантна и во Србија. На југот и југоистокот на Србија, појавата на рак на дебелото црево добива епидемиолошки размери, особено кај младите. Проф. д-р Горан Станојевиќ, директор на Клиниката за дигестивна хирургија и заменик-генерален директор на Универзитетскиот клинички центар Ниш, предупредува на влошување на состојбата кај помладите, бидејќи бројот на пациенти е двојно или дури три пати поголем отколку во периодот помеѓу 2010 и 2015 година.
„Со бројот на нови случаи на рак на дебело црево, кој во просек се движи од 38 до 42 на 100.000 жители годишно, нашата земја е во групата со висок-среден ризик, што е, всушност, многу неповолно. Инциденцата на колоректален карцином кај помладите лица е најголема загрижувачка. Пред една и пол деценија, оваа ситуација беше незамислива. Денес, меѓутоа, таа е и загрижувачка и поразителна, бидејќи не е спорадичен феномен, бидејќи повеќе од 40 проценти од луѓето кои страдаат од овој карцином се под 50 години, што претставува исклучително големо зголемување на случаите на болеста. Во популацијата на луѓе на возраст од 25 до 40 години, има три пати повеќе дијагностицирани случаи на рак на дебело црево отколку пред петнаесет години, а бројот на луѓе над 50 години е двојно поголем“, вели проф. д-р Станојевиќ.
Тој особено нагласува дека во последните години се случуваат речиси неверојатни случаи, непознати во минатото.
„Во центарот во Ниш, во нашата клиника, неодамна дијагностициравме колоректален карцином кај млад маж од околу 20 години. До пред неколку години, како што е пракса во светот, скринингот за карцином на дебело црево се препорачуваше за лица над 50 години. Пред триесет години беше незамисливо да се оперира лице под 30 години. Денес, за жал, ова е реалност. Најновите алармантни статистики дефинитивно ќе влијаат прагот на скрининг значително да се намали на помал број години, со цел да се спречи оваа болест, која инаку е излечива кога ќе се открие навреме, преку навремена дијагноза“, вели д-р Горан Станојевиќ.
Во Универзитетскиот клинички центар Ниш, нагласува проф. д-р Горан Станојевиќ, успеале да ја намалат инциденцата на болеста кај лица над 50 години во последните петнаесет години, што е тренд во целиот свет. Сепак, истакнува тој, популациската група која до неодамна беше надвор од границите на скринингот по сите критериуми излезе од контрола и се забележува зголемување на бројот на засегнати млади луѓе, како кај нас, така и во многу други земји.
„Ситуацијата се следи од 2012 година во нашиот Клинички центар во Ниш, од кога во Србија се спроведува организиран скрининг за колоректален карцином. Благодарение на ова, во последните речиси 15 години успеавме да ја намалиме инциденцата на болеста кај лица над 50 години, што е тренд во светот. Сепак, групата што беше надвор од границите на скрининг дефинитивно излезе од контрола и имаше зголемување на бројот, не само во нашата земја, туку и во многу други земји. Што се однесува до причините за колоректален карцином, јасно е дека најважна е исхраната, проследена со намалена физичка активност, дебелина, алкохолизам и, пред сè, стрес. Ова докажува, меѓу другото, дека причината за оваа болест е мултифакторијална“, вели раководителот на Клиниката за дигестивна хирургија во Ниш.
Превенцијата е најважна, прегледот е едноставен и безболен, а веќе можеме, секако со навремена дијагноза, да гарантираме речиси 100 проценти излекување за сите оние кои се јавуваат во некоја почетна фаза од развојот на болеста, вели д-р Станојевиќ. Затоа, штом ќе се забележат и најмали промени, треба да се обратите кај вашиот лекар.
На Клиниката за дигестивна хирургија при Универзитетскиот клинички центар Ниш, каде што се згрижуваат пациенти со проблеми на гастроинтестиналниот тракт, односно абдоменот, работат неколку високопрофесионални тимови предводени од професори од Одделот за хирургија на Медицинскиот факултет на Универзитетот во Ниш. Покрај проф. д-р Горан Станојевиќ, проблемите на колоректалната хирургија на највисоко ниво ги решаваат и проф. д-р Мирослав Стојановиќ, доц. д-р Милица Несторовиќ, проф. д-р Бранко Бранковиќ, проф. д-р Милан Радојковиќ и други.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
