01.06.2026 Скопје
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Коста, денес ја започна својата балканска турнеја пред самитот ЕУ-Западен Балкан што ќе се одржи во Тиват, Црна Гора, на 5 јуни. Во рамките на турнејата, тој ќе ги посети Сараево, Тирана, Скопје, Приштина и Белград. Како што е најавено, Коста ќе пристигне во Скопско утре, 2 јуни, и ќе се сретне со премиерот Христијан Мицковски.
Главната агенда на претседателот на Европскиот совет, според најавите, ќе биде фокусирана на проценка на можностите за проширување на Европската Унија со фокус на решавање на отворените меѓусоседски прашања, зајакнување на регионалната соработка, безбедноста и стабилноста, како и охрабрување на лидерите од регионот да постигнат конкретни реформски резултати.
Се очекува Коста да ја повтори пораката што ја испрати на Денот на Европа од Скопјe – Северна Македонија има место во Европската Унија, но земјата мора да ги исполни своите обврски, вклучително и уставните амандмани што би ги вклучиле Бугарите во Уставот.
Во меѓувреме, во Скопје, според изјавите на премиерот Христијан Мицкоски и министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски, Македонија останува цврста на својата позиција дека нема да се направат уставни измени без гаранции дека земјата нема да се соочи со нови пречки на патот кон ЕУ. Унијата, во меѓувреме, разгледува нови концепти за постепена интеграција на регионот.
На прашањето што очекуваат од посетата на Костас, министерот Муцунски денес рече дека со претседателот на Европскиот совет ќе разговара за неколку прашања, вклучувајќи го и спорот со Бугарија.
– Ова е редовна посета во рамките на агендата што претседателот Коста ја има во регионот. Ќе разговараме за неколку прашања, за посветеноста на Владата на реформската агенда, а секако ќе разговараме и за спорот со Бугарија. Нашите позиции се принципиелни како и секогаш. Коста беше проактивен фактор во тој процес, направи неколку обиди да ни помогне да постигнеме решение и во таа смисла нашиот дијалог ќе продолжи, секако во рамките на позициите што Владата досега јасно и транспарентно ги објави – рече Муцунски, одговарајќи на новинарски прашања во парламентот.
Во врска со најавите на премиерот Мицкоски дека ќе разговара за неколку можни решенија со Коста, Муцунски не сакаше да ги открие.
– Ако јавно презентираме идеи, тие нема да имаат ефект. Имавме дискусија што се води уште од формирањето на оваа влада. Свесни сме дека имаме спор за кој треба да има достоинствено решение. Во оваа смисла, споделени се неколку идеи, нема неофицијален документ, но има идеи што се споделени со претставниците на ЕУ и сите се во рамките на некои принципиелни очекувања што ние како држава ги имаме. Примарното очекување е да ни се постават јасни институционални гаранции дека ова ќе биде последната пречка од билатерален карактер, а второто, многу суштинско прашање е прашањето за неспроведувањето од страна на Бугарија на пресудите на Меѓународниот суд за човекови права, кои самите по себе се поврзани со правата на малцинствата во земја-членка на ЕУ – додаде Муцунски.
Тој истакна дека на неодамнешната средба со бугарската министерка за надворешни работи Велислава Петров-Чамова, го запознал својот колега со овие идеи за можни решенија.
– На министерката ѝ ги изнесов нашите ставови многу јасно, идеите се дел од тие ставови. Јасно ѝ кажав дека ако Бугарија има очекувања од нас, и ние имаме очекувања од Бугарија. Ја слушнав мојата бугарска колешка за потребата од барање решенија. Ние сме оние кои бараат решенија, ние сме оние кои се проактивни, но во исто време, Софија треба да биде свесна за својата одговорност кон регионалната безбедност и стабилност, бидејќи сегашниот став на Софија по ова прашање е став на неодговорност. Ние сме земји-членки на НАТО и сме партнери во Алијансата. Невидено е во ова време партнерите во Алијансата да поставуваат такви пречки едни на други – дециден беше Муцунски.
Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, пак, очекува дека Коста денес недвосмислено ќе каже дека сега е време за проширување на Европската Унија и дека Македонија не смее да ја пропушти шансата.
– Уставните измени не се ризик. Не е вистина дека повторно ќе имаме блокади, бидејќи проширувањето е стратешка цел на Европската Унија, треба да се приклучиме сега. Мицкоски и Муцунски само ги плашат граѓаните дека ќе ни го одземат идентитетот и јазикот. Тоа е лага, исто како што лажеа дека ќе ни ја подобрат преговарачката позиција кога дојдоа на власт. Ништо од тоа не е вистина. Патриотската реторика на владата е лажна – изјави денес Филипче.
Тој повторно ја повика владата да распише референдум за ЕУ, на кој, како што рече, граѓаните сами ќе одлучат дали сакаат европска иднина или понатамошна изолација и пропаѓање.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
