23.06.2026 Скопје
Иран и Оман разговараат за нови механизми за соработка во управувањето со Ормутскиот теснец, еден од најважните поморски премини во светот, соопшти иранското Министерство за надворешни работи по посетата на високи ирански функционери на Мускат.
Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Бакер Калибаф, и министерот за надворешни работи, Абас Аракчи, се сретнаа со министерот за надворешни работи на Оман, Саид Бадр бин Хамад ал-Бусаид, за да разговараат за новите аранжмани за управување со пловидбата низ Ормутскиот теснец, стратешки важен премин што го поврзува Персискиот Залив со Индискиот Океан.
Калибаф пристигна во Мускат по разговорите во Швајцарија и краткиот престој во Техеран, предводејќи делегација која разговараше за голем број прашања од заеднички интерес со оманските претставници. Според соопштението од Министерството за надворешни работи на Оман, двете страни разговарале за билатералната соработка, добрососедските односи, зајакнувањето на меѓудржавните врски и заедничките интереси во областите на безбедноста и трговијата.
Особено внимание беше посветено на идниот режим на навигација низ Ормутскиот теснец. Министерот за надворешни работи на Оман изјави дека разговорите биле конструктивни и дека акцентот е ставен на почитувањето на меѓународното право, како и на обезбедувањето безбеден премин на трговски и други бродови низ овој стратешки важен поморски коридор.
Во заедничка изјава од двете држави се наведува дека ќе се формира посебна работна група за решавање на прашањата за управување со навигацијата, услугите што им се даваат на бродовите и трошоците поврзани со нивното поминување. Исто така, беше објавено дека во идните консултации ќе бидат вклучени и други крајбрежни држави и заинтересирани партнери.
„Исламската Република Иран и Султанатот Оман, како крајбрежни држави на Ормутскиот теснец, ја потврдуваат својата посветеност на безбедно минување низ теснецот во согласност со важечкото меѓународно право“, се наведува во заедничкиот документ.
Во исто време, иранските медиуми објавија дека Иран и САД постигнале договор за формирање на четири специјализирани работни групи кои треба да се занимаваат со прашања за решавање на меѓусебните спорови и стабилизирање на ситуацијата во регионот. Според иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Казем Гарибабади, било договорено и да се воспостави посебен механизам за контакт за прашања поврзани со пловидбата низ Ормутскиот теснец.
Ормутскиот теснец е од огромно геостратешко значење, бидејќи значителен дел од светскиот извоз на нафта и течен природен гас минува низ него. Затоа, секоја нестабилност во областа го привлекува вниманието на светските сили, енергетските компании и меѓународните пазари.
Новата иницијатива на Техеран и Мускат доаѓа во време кога регионот се стреми да ја зачува слободата на пловидбата и да спречи нови тензии што би можеле да ги загрозат глобалните енергетски текови и безбедноста на морскиот сообраќај.
Подготвено од А.Ѓ.