01.06.2026 Скопје
Наднационалната партија Европа на суверени нации (ESN) на крајно десничарската би можела наскоро да биде забранета поради наводно непочитување на вредностите на Европската Унија. ESN, од која најистакната е Алтернатива за Германија, е цел на APPF, надзорниот орган за европските политички партии – и веќе покрена постапка. Ова би можело да доведе до тоа суверенистите да бидат лишени од правото на постоење и да го изгубат финансирањето. Покрај AfD, членови на ESN се Француската Реконквиста на Ерик Земур, Полската конфедерација, Унгарската Наша Татковина, Чешката Слобода и Директна Демократија…
ESN има вкупно 27 членови во Европскиот парламент. Но, европските партии се правно одвоени од парламентарните групи на парламентот во Стразбур и затоа се посебни правни субјекти. Затоа, парламентарната група на ESN не треба да се плаши од санкции. Сепак, APPF, која е задолжена за следење, обезбеди индикации што покренуваат сомнежи за почитувањето на вредностите на ЕУ од страна на организацијата. Документ од 300 страници, кој содржи достапни факти, стигна до Европската комисија. Во него се наведени судски пресуди против поединечни членови на партијата, како и објави на социјалните медиуми со антисемитска и анти-ЛГБТ реторика. „Политико“ го цитира шефот на тоа тело, Паскал Шоенард, како зборува за „докази“ против членовите на ESN. Меѓу нив, покрај горенаведените, се и повиците за „повторна емиграција“ и прикажувањето на хомосексуалноста како педофилија. Посебен фокус, како што се наведува, е на бугарската партија „Преродба“. Се тврди дека таа отворено соработува со партијата на рускиот претседател Владимир Путин, Обединета Русија. Исто така, се тврди дека стои зад насилните протести во Софија и нападот врз делегацијата на ЕК во февруари 2025 година.
AfD е исто така спомената во извештајот на надзорниот орган. Во него се посочува класификацијата на Германската федерална канцеларија за заштита на уставниот поредок, која во 2025 година ја означи партијата како „докажана екстремно десничарска“, иако таа одлука беше блокирана од Управниот суд во Келн. Според судот, сè уште постојат „силни сомневања“ за антиуставни тенденции во рамките на AfD, вклучително и тврдења дека луѓето со мигрантско потекло се сметаат за граѓани од втор ред во рамките на AfD.
„Секој што поттикнува против малцинствата, соработува со непријателите на Европа и поттикнува расизам не смее да биде награден со јавни пари“, рече европратеникот од Зелените, Даниел Фројнд, осврнувајќи се на фактот дека средствата одобрени за ESN во 2026 година изнесуваат околу два милиони евра, според податоците на ЕП. Мартин Ширдеван, копретседател на парламентарната група на Левицата во Европскиот парламент, исто така, побара финансирањето да се задржи.
Од друга страна, Дора Дуро, заменик-лидер на унгарското движење „Нашата татковина“, реагираше на истрагата во објава на Фејсбук, опишувајќи ја како „напад“. Според неа, обвинувањата против ESN се дел од веќе вообичаен модел на „етикети“ кои, според неа, сè повеќе се користат против националистичките партии низ цела Европа. Сличен наратив е присутен и во AfD, која долго време предупредуваше за она што го смета за системски политички и правни притисоци во Германија. Од оваа перспектива, случајот ESN се вклопува во поширока загриженост дека правните и институционалните механизми би можеле да се користат како средство за политичка елиминација. Како илустрација на овој ризик, партијата потсетува на судбините на претходните конзервативни формации во Германија – Републиканската партија од 1980-тите и Алијансата на слободни граѓани (BFB) од почетокот на 21 век – кои беа под сличен притисок со години и етикетирани како екстремистички. Републиканците дури и ги добија сите судења на судовите и доказ дека биле нелегално гонети. Но – тоа беше по 10 години клевети, кога партијата веќе беше политички уништена и не играше никаква улога.
Доколку постапката против ЕНС е успешна, овој случај би поставил преседан, бидејќи зајакнатата рамка на ЕУ што ги регулира европските политички партии неодамна стапи во целосна сила, на крајот од 2025 година. Ова би можело да му овозможи на АППФ да покрене слични постапки против други десничарски европски партиски сојузи со антиимиграциски ставови, вклучувајќи ги и Патриотите за Европа (ПФЕ), ко-основани во 2024 година од поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан. Затоа, критичарите го гледаат овој потег како новоразвиена институционална алатка против антиестаблишмент силите на ниво на ЕУ.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
