13.05.2026 Скопје
Европската унија претстави амбициозен план за железничка реформа што би можел целосно да го промени начинот на кој луѓето патуваат со воз низ целиот континент.
Европската комисија предложи нов систем што би овозможил купување на еден билет за меѓународно железничко патување низ повеќе европски земји и различни железнички оператори.
Новите правила се дел од таканаречениот пакет реформи „Патнички пакет“, кој има за цел да го направи меѓународното железничко патување поедноставно, попристапно и поконкурентно од воздушното патување. Европските претставници веруваат дека сегашниот систем, во кој патниците честопати мора да користат повеќе веб-страници, апликации и индивидуални билети за едно патување, е една од најголемите пречки за развојот на железничкиот транспорт во Европа.
Според предлогот на Европската комисија, патниците во иднина ќе можат да резервираат цела рута низ неколку земји преку една платформа и една трансакција, дури и кога патувањето вклучува неколку различни железнички оператори. Ова би значело дека патувањето, на пример, од Париз до Виена или Берлин повеќе нема да бара посебни билети и комплицирана комбинација од национални системи за резервација.
Европскиот комесар за транспорт Апостолос Цицикостас го опиша сегашниот систем како „кошмар“ за меѓународните патници на долги релации. „Патувањето со авион е лесно – пребарувајте, споредувајте и резервирајте за неколку минути. Патниците со воз заслужуваат исто искуство“, рекоа претставници на ЕУ при презентирањето на реформата.
Една од најважните промени се однесува на правата на патниците во случај на доцнење или пропуштени врски. Во моментов, патниците што користат посебни билети кај различни компании честопати остануваат без заштита ако го пропуштат следниот воз поради претходно доцнење. Новиот систем треба да воведе унифицирани правила за заштита за целото патување.
Ова значи дека патниците би имале право на алтернативен превоз или продолжување на патувањето без дополнителни трошоци, дури и кога рутата вклучува повеќе оператори и земји. Европската комисија смета дека оваа безбедност би можела да охрабри повеќе луѓе да го користат возот наместо кратки летови.
Според новите правила, големите национални железнички оператори како што се германскиот „Дојче Бан“, францускиот „СНЦФ“ и шпанскиот „Ренфе“ ќе мора да ги отворат своите дигитални платформи за конкурентските компании и да ги прикажат своите линии и цени. Целта е да се зголеми конкуренцијата и да им се олесни на патниците да ги споредуваат понудите.
Овој дел од реформата предизвика мешани реакции во железничката индустрија. Платформите за резервација на патувања како што е Omi ги поддржаа промените, велејќи дека тие конечно ќе овозможат „вистински европски систем за резервации“.
Но, некои во железничкиот сектор предупредуваат дека поедноставувањето на издавањето билети нема да ги реши клучните проблеми со кои се соочуваат европските железници. Алберто Макола од ЦЕР, кој ги претставува европските железнички оператори, рече дека инфраструктурата е многу поголем проблем од издавањето билети. „Ако немате инфраструктура, издавањето билети има многу ограничена корисност“, рече тој.
Експертите велат дека Европа сè уште има сериозни проблеми со различните системи за сигнализација, бавните прекугранични врски и неразвиените брзи линии меѓу одделните земји. И покрај ова, Европската комисија верува дека дигиталното поврзување на системите би бил голем чекор кон создавање единствен европски железнички пазар.
Според организацијата за транспорт и животна средина, голем број меѓународни железнички линии во Европа во моментов не можат да се резервираат со едно купување, што сериозно ја намалува конкурентноста на возовите во споредба со авионите.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
