ГЛОБАЛНО НАТО НЕ Е НОВА ИДЕЈА

15.05.2026 Скопје

НАТО наводно се распаѓа откако е основан. Де Гол, Суецката криза, обединувањето на Германија, кој дава два проценти, кој не… Се распаѓаше и поради проценката на успехот на мисијата во Авганистан, за која, се заборава, имаше одлука на Советот за безбедност на ООН, транспортните возила летаа над Русија исто толку. Путин исто така ја растури, наводно повеќе од еднаш. Зеленски не заостанува многу во својата упорност да се брани од агресија. Откако Трамп дојде на власт, НАТО се распадна уште десетина пати, а потоа уште сто пати откако неговата „специјална мировна операција“ го бомбардираше Иран. И не само во емисијата „Актуелни настани“ на ТВ Хепи. И на мојата „X“ мрежа, често наидувам на алармантни предупредувања за колапсот на дотичниот, камикази делфини, колапсот на НАТО, камикази делфини, што ќе се случи кога Трамп ќе ги повлече трупите од Германија, камикази делфини… Патем, „пропаднатиот“ НАТО, основан во 1949 година, во тоа време имаше 12 членки, а 32 во 2026 година. Тоа е она што ви го кажува вашата плавуша по геополитика.

Следниот самит на НАТО ќе се одржи во Анкара во јули. Израелските медиуми тврдат дека членовите на Хамас биле обучени за огнено оружје, борбени тактики и беспилотни летала во јавни клубови за стрелаштво во Турција и добиле официјални дозволи за работа со беспилотни летала издадени од турските власти. Израел го гледа ова како ескалација на користењето од страна на Хамас на Турција, членка на НАТО, како задна база за регрутирање и зајакнување на антиизраелските сили. Минатиот декември, Израелските одбранбени сили и Шин Бет открија мрежа за перење пари спонзорирана од Иран преку Хамас во Турција.

Израел формално соработува со НАТО во рамките на програмата Медитерански дијалог. Пред околу десет години, Американскиот атлантски совет пишуваше за тоа како и зошто Кипар треба да се приклучи на НАТО и колку тоа ја намалува моќта на уцена на Турција. Србија, Грција, Кипар и Израел. Постои некоја јавна географска линија и некои… Веста за брзањето на Ердоган сè уште не ги охрабри експертите од Актуелност повторно да го распаднат распаднатиот НАТО, со мене на „X“ камикази делфините паѓаат на второ место. Нема да му дадеме на Иран нуклеарна програма, а на неколку стотици километри од таму, наскоро, исто како базата „Диего Гарсија“, благодарение на лудиот Стармер, ќе можеме да влеземе само ако се најавиме и ја објасниме причината за посетата, без да ги допреме нуклеарните копчиња, се разбира. Вашата плавуша во геополитиката не предвидува распад на НАТО, далеку од тоа, но реконфигурација – да. Глобален НАТО (концерт на демократии) со Јапонија, Австралија, Јужна Кореја и Израел не е нова идеја.

Србија ја прогласи Револуционерната гарда за терористичка организација. Успешната посета на министерот Ѓуриќ на Израел беше придонесена од израелско-српската соработка во одбранбената индустрија, која е високо ценета во Израел во контекст на конфликтот со Иран, Хезболах и Хамас. Ќе биде ценета и ако коалицијата Лапид-Бенет или некој друг дојде на власт. Исто како што зајакнувањето на српско-американските односи не зависи од една администрација. Во март, претседателот Вучиќ најави отворање фабрика за производство на напредни беспилотни летала во Србија во соработка со странски партнер. Исто така, имаше шпекулации дека Израел тивко го преместува производството на својот најкритичен дрон со долг дострел, „Хермес 900“, во Србија со цел да го заштити синџирот на снабдување. Опозицијата не е во состојба да го сфати обемот на овие околности.

Додека со нетрпение ја чека новата сезона на „Фоуд“, русокосата ќе нè потсети на еден релевантен историски процес, за кој се сомнева дека оние што лепат налепници и се занимаваат со германските Зелени и слични, во НАТО, во Израел, ќе го разберат. Од крајот на Втората светска војна, во Западна Германија цветаа антимилитаристички, антинуклеарни, антиамерикански ставови. „Мировното движење“. Од друга страна, канцеларот Хелмут Шмит (СДП) во 1978/9 година бара распоредување на американски „Першинг“ за заштита на Германија од советските СС-20, што го чини моќ. Хелмут Кол (ЦДУ) успева да ги распореди ракетите и покрај бунтот на „мировното движење“. Горбачов доаѓа на власт. Договорот постигнат за нуклеарни сили со среден дострел отвора ера на доверба. Берлинскиот ѕид паѓа, Германија се обединува во рамките на НАТО. Распоредувањето на „Першинг“ беше инструмент за притисок што создаде простор за дипломатија, што овозможи сè друго. Без нив на германска почва, можеби нема да има ниту обединета Германија. Гореспоменатите „мировници“ не протестираа против обединувањето на Германија, кога Американците наводно го измамиле СССР, па затоа агресијата врз Украина е „легитимна“, патем. Националниот интерес е дури и легитимно прашање за нив. Нашата опозиција, блиска до гореспоменатите опортунистички германски структури, или го смета Косово за независно како спонзорирана од невладини организации, или молчи како разводнета за кој било конкретен модел на нов статус. Историјата нè учи дека креативноста во меѓународните односи не е исклучок, туку правило, кое потоа го создава законот. Но, ако ова се признае, немаше да има толку многу отворени врати ниту во Европскиот парламент.

Мери Елиз Сароте, истакната американска историчарка, напишала книга со наслов „Не педала: Америка, Русија и создавањето на ќорсокакот по Студената војна“. Насловот се однесува на хипотетичката формулација на Џејмс Бејкер на состанокот со Горбачов во 1990 година: „Што ако се откажете од вашиот дел од Германија, а ние се согласиме дека НАТО нема да помести ниту една педала подалеку на исток од неговата сегашна позиција?“ Сароте покажува, врз основа на нови докази, дека САД никогаш формално не ѝ ветиле на Русија дека НАТО нема да ги менува своите граници „не педала“ подалеку на исток. Уметноста на извлекување информации е едно, ратификуван договор е сосема друго. Горбачов се откажа од „својата“ Германија, а сегашната е создадена благодарение на НАТО, Американците и германските прагматични лидери, а не на оние кои ги вртат своите голи задници пред американските бази во Рамштајн и Висбаден.

Во моментов, со НАТО и слично, Србија конечно одржува воена вежба. Пред осум години имавме заедничка вежба за управување со цивилни вонредни состојби. Тековната вежба, наречена „НАТО – Србија“, се одржува во базата „Југ“ и воениот полигон „Боровац“ во близина на Бујановац. Во неа учествуваат околу 600 припадници на српските вооружени сили и вооружените сили на Италија, Романија и Турција, со присуство на воени планери и набљудувачи од Велика Британија, Италија, Германија, Романија, САД, Србија, Турција, Франција и Црна Гора. Вежбата е на тактичко ниво и „им дава можност на припадниците на српските вооружени сили и вооружените сили на земјите-членки на НАТО да разменуваат искуства и практики во нивната работа“, се вели во соопштението на Министерството за одбрана. За време на двонеделните теренски активности, ќе се вежбаат тактики, техники и процедури што се користат во операциите за поддршка на мирот, како што се безбедноста на базата, работата на контролните пунктови, контролата на масовните собири и градската борба. „Вежбата се спроведува врз основа на заклучокот на Владата на Република Србија и претставува продолжение на заемно корисната, конкретна и транспарентна соработка меѓу Србија и НАТО во рамките на програмата Партнерство за мир, под еднакви услови и со почитување на нашата воена неутралност. Оваа соработка служи за зачувување на мирот и стабилноста во регионот, подобрување на оперативните способности на вооружените сили и зајакнување на довербата и меѓусебното разбирање. Учеството во меѓународни вежби ги подобрува способностите на командите и единиците на српските вооружени сили за спроведување широк спектар на задачи, вклучително и ангажирање во мировни операции, а во исто време ја потврдува посветеноста на Република Србија да соработува со сите партнери и да го зачувува мирот и стабилноста“, изјавија сите.

Пред четири години, по рускиот напад врз Украина, Србија воведе мораториум за одржување воени вежби со сите странски партнери. Индикативно е што сегашната вежба со НАТО се одржува иако мораториумот официјално не е укинат. Американците ја изразија својата проценка за важноста на вежбата. „Ја цениме улогата на Србија во регионалната стабилност и со нетрпение ја очекуваме заедничката вежба меѓу Србија и НАТО“. Како што би рекло песната, сонцето сјае над Тешња, и јас се радувам на сонцето.