15.05.2026 Скопје
Европската вселенска агенција објави нови детални слики од долината Ксалбатан на Марс, дополнително потврдувајќи ја хипотезата за постоење на древен океан на таа планета.
Сликите се добиени со помош на стерео камерата со висока резолуција (HRSC) на орбитерот „Марс Експрес“, а податоците се објавени во научното списание „Сајенс дејли“.
Долината Шалбатан се наоѓа во близина на екваторот на Марс и се протега на околу 1.300 километри, што е приближно колку должината на Апенинскиот Полуостров. Научниците веруваат дека овој огромен кањон е формиран пред околу 3,5 милијарди години поради катастрофални поплави, кога подземните води продираат на површината и издлабуваат длабоки канали во почвата.
Ширината на долината во проучуваната област е околу 10 километри, додека нејзината длабочина достигнува до 500 метри. Истражувачите забележуваат дека некогаш била значително подлабока, но со текот на милијарди години била делумно исполнета со разни материјали. Сликите покажуваат и темен слој за кој се верува дека е вулканска пепел што ја разнесуваат ветровите по површината на Марс.
Регионот Шалбатан се наоѓа на границата помеѓу јужните висорамнини богати со кратери и многу порамните северни рамнини. Недалеку е рамнината Хриса, еден од најниските региони на планетата, поради што научниците претпоставуваат дека во потоплото и повлажно минато на Марс, таму можеби постоел голем океан.
Сликите исто така прикажуваат таканаречен „хаотичен терен“, формиран од неправилно распоредени карпи и ридови, за кои се верува дека се создадени со колапсот на земјата по топењето на подземниот мраз. Покрај тоа, видливи се и „свиткани гребени“ формирани со ладење на лава, како и изолирани ридови – меса, остатоци од антички ридови.
Во одделни извештаи, научното списание „Science Daily“ претходно објави податоци за тестирање на нови технологии за погон што би можеле да овозможат идни мисии со екипаж на Марс, користејќи напредни плазма системи и моќни електромагнетни полиња.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
