06.04.2026 Скопје
Европската унија ги разгледува „сите опции“, вклучително и рационирање на горивото и дополнително ослободување на нафта од резервите за итни случаи, додека се подготвува за „продолжен“ енергетски шок предизвикан од војната на Блискиот Исток, изјави комесарот за енергија.
„Ова ќе биде долготрајна криза… цените на енергијата ќе останат високи многу долго време“, изјави Ден Јергенсен за „FT“, предупредувајќи дека за некои „критични“ производи „очекуваме да биде уште полошо во наредните недели“.
Блиското затворање на клучен воден пат, Ормутскиот теснец, и нападите врз инфраструктурата во Заливот предизвикаа хаос на енергетските пазари, ги зголемија цените и ги поттикнаа долгорочните стравувања од недостиг.
„Реториката и зборовите што ги користиме сега се посериозни отколку порано во кризата“, рече Јергенсен. „Нашата проценка е дека ова ќе биде долгорочна ситуација и земјите треба да бидат сигурни дека имаат што им е потребно“.
Тој додаде дека ЕУ „сè уште не е во криза со безбедноста на снабдувањето“, но Брисел изготвува планови за справување со „структурните, долгорочни последици“ од конфликтот.
Предупредувањето на ЕУ доаѓа во време кога енергетскиот шок одекнува низ целиот свет, зголемувајќи го ризикот од повисока инфлација и побавен економски раст, принудувајќи ги владите да подготват мерки за помош на граѓаните и поттикнувајќи некои земји да ги рестартираат електраните на јаглен.
Јергенсен рече дека ЕУ „се подготвува за најлошите сценарија“, иако блокот „сè уште не дошол до точка“ да треба да рационализира основни производи како што се горивото за авиони или дизелот. „Подобро е да се биде подготвен отколку да се жали“, рече тој.
Авиокомпаниите се особено загрижени за снабдувањето со гориво за авиони.
Кога беше прашан за евентуално олабавување на правилата за гориво за авиони за да се дозволи поголем увоз од САД или да се дозволи повеќе етанол во горивата за автомобили, Јергенсен рече: „Сè уште не сме во фаза каде што ги сменивме постојните правила“.
Но, тој додаде: „Ги разгледуваме сите можности и јасно е дека, како што ситуацијата станува посериозна, ќе мора да разгледаме и законски алатки.“
ЕУ и САД имаат различни стандарди за гориво за авиони – во ЕУ точката на замрзнување е -47°C, додека во САД е -40°C.
Јергенсен, исто така, рече дека „не исклучува“ ново ослободување на стратешки енергетски резерви „доколку ситуацијата се влоши“. Минатиот месец, земјите од ЕУ учествуваа во најголемото ослободување на стратешки нафтени резерви во историјата за да го ограничат зголемувањето на цените.
Тој не откри „точна проценка“ за тоа кога би можело да биде потребно ново ослободување, но рече: „Ја сфаќаме ситуацијата многу сериозно и сме подготвени да дејствуваме кога и доколку е потребно.“
„Мора да ги држиме сите опции отворени, и ако ова се покаже како долготрајна криза, ќе ни требаат тие алатки подоцна“, додаде тој. „Тоа мора да се направи во вистинско време и пропорционално.“
Јергенсен, исто така, повтори дека нема да има промени во законодавството на ЕУ оваа година за да се запре увозот на руски течен природен гас. Тој рече дека потпирањето на САД и другите партнери за дополнителни резерви е прифатливо бидејќи тие работат на „слободен пазар“.
Подготвено од М.Д.
About Author
