14.07.2026 Скопје
Населението на ЕУ старее, а бројот на жители во ЕУ ќе се намали за 50 милиони до 2100 година, според третиот извештај на Европската комисија за демографската трансформација во ЕУ, во кој се наведува дека ова ќе создаде нови предизвици за пазарот на трудот, здравството и здравствените системи и јавните финансии.
Во својот извештај, ЕК истакна дека подолгиот и поздрав живот носи и можности за зголемено учество во работната сила, иновации и раст.
„Преку насочени политики, ЕУ им помага на земјите-членки да ги ублажат ефектите од демографските промени. Од денешните 450,6 милиони луѓе, населението на ЕУ ќе се намали на околу 445 милиони до 2050 година и на 398,8 милиони до 2100 година, што претставува вкупно намалување од приближно 11,7 проценти“, се вели во извештајот.
ЕК истакнува дека Европејците живеат подолго од кога било досега, со очекуван животен век при раѓање од 81,5 години во 2024 година, што е одраз на напредокот во здравјето, животниот стандард и социјалните услови.
„До 2050 година, речиси еден од тројца жители на ЕУ ќе биде над 65 години, во споредба со еден од пет денес, додека очекуваниот животен век до 2100 година би можел да надмине 90 години за жените и 86 години за мажите, а дете родено во ЕУ во 2023 година би можело да очекува да живее без големи болести до 75,3 години“, се вели во извештајот.
Овие трендови претставуваат значајни предизвици, почнувајќи од недостиг на работна сила и оптоварени јавни буџети, до притисоци врз здравствената заштита, образованието и регионалните кохезиски системи. Овие промени, исто така, носат можности, добар пример е растечката „економија на долговечност“ која отвора нови пазари за производи, услуги и иновации насочени кон постарите граѓани и создава нови можности за економски раст и создавање работни места.
Ова може да поттикне иновации во здравствениот сектор, нови технологии и финансиски услуги, се истакнува во извештајот на Европската комисија за демографската трансформација во ЕУ и се наведува дека администрацијата на ЕУ им помага на земјите-членки да одговорат на демографските промени преку широк спектар на политики за поддршка во секоја фаза од животот.
Демографските алатки усвоени од ЕК во октомври 2023 година и поздравени од сите земји-членки обезбедуваат збир на инструменти што им помагаат на националните, регионалните и локалните власти да ги интегрираат демографските трендови во креирањето политики и координираните активности низ цела ЕУ.
ЕК имплементираше целни иницијативи во клучни области како што е Европскиот план за прифатливо домување, дизајниран да го направи квалитетното и одржливото домување достапно, особено за младите и ранливите домаќинства.
Стратегијата за меѓугенерациска правда е инструмент за зајакнување на солидарноста меѓу генерациите и создавање нови можности за иднината.
Стратегијата на ЕУ за борба против сиромаштијата кај возрасните групи ги препознава предизвиците со кои се соочуваат различните генерации, додека стратегијата за вештини поддржува инвестиции во доживотно учење, стручно оспособување, создавање квалитетни работни места и развој на конкурентна работна сила. Стратегијата за грижа треба да го подобри пристапот до прифатливи, висококвалитетни услуги за грижа низ цела ЕУ преку програми како што е EU4Health, која е планирано да чини 5,3 милијарди евра од 2021 до 2027 година, и воспоставувањето на таканаречениот Европски простор за здравствени податоци.
Иницијативата „Искористување на таленти“ се фокусира на помагање на регионите на ЕУ кои се соочуваат со намалување на населението во работоспособна возраст, во комбинација со низок и стагнирачки удел на луѓе со високо образование.
„Предлогот на ЕК за следната повеќегодишна финансиска рамка од 2028 до 2034 година го поставува справувањето со демографските промени како цел на националните и регионалните планови за партнерство“, се наведува во извештајот.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
