10.06.2026 Скопје
Експертите од Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ) изјавија дека јавната доверба во испуштањето на пречистените отпадни води од нуклеарната централа Фукушима во Јапонија може да се зајакне преку целосна транспарентност и независен меѓународен мониторинг.
Како што беше наведено на прес-конференција во Виена, МААЕ нагласи дека независната верификација на податоците и јавното објавување на резултатите е клучен елемент во проценката на безбедноста на испуштањата на вода што потекнуваат од оштетената нуклеарна централа.
Централата Фукушима, која беше погодена од силен земјотрес и цунами во 2011 година, со години спроведува контролирано испуштање на пречистена вода во Тихиот Океан.
Јапонија ја започна 20-тата фаза од ослободувањето на оваа вода минатата недела.
Поради загриженоста во регионот, особено во Јужна Кореја, во 2013 година беа воведени ограничувања за увоз на морска храна од Фукушима и седум околни префектури, со образложение дека треба да се врати довербата на потрошувачите пред да се укинат забраните.
Раководителот на Одделот за оперативна безбедност на МААЕ, Јурај Роуни, нагласи дека агенцијата не само што прифаќа податоци од јапонските власти, туку спроведува и свои мерења.
„Не ѝ гарантираме на Јапонија дека ќе ги потврдиме нивните резултати. Одиме на терен, се мериме сами и ги објавуваме резултатите“, рече Роуни, додавајќи дека целта е да се обезбеди целосна независност во проценката.
Тој нагласи дека улогата на МААЕ е да придонесе за поголема јавна доверба во нуклеарните процеси преку експертски ревизии и јавно достапни извештаи.
„Кога јавноста ќе види дека операторот ги поканува независните експерти и МААЕ да спроведат ревизија и да ги објават наодите, тоа гради доверба“, рече Роуни.
Тој нагласи дека транспарентноста е клучна, но и дека процесот бара трпение, бидејќи јавната перцепција за нуклеарната безбедност е „исклучително чувствителна“.
Генералниот директор на МААЕ, Рафаел Гроси, потврди дека агенцијата продолжува независно да го следи испуштањето на водата третирана од системот ALPS, кој ги отстранува повеќето радионуклиди од отпадните води.
Според него, од август 2023 година, МААЕ врши континуирано следење и проверка на резултатите преку повеќе меѓународни мисии.
Минатата година беа спроведени шест теренски мисии, вклучувајќи мониторинг на животната средина и земање примероци, а лаборатории од неколку земји, вклучувајќи ги Јапонија, Јужна Кореја, Кина, Русија, Франција, Белгија, Нов Зеланд и Швајцарија, како и МААЕ, учествуваа во анализата на идентични примероци.
Гроси изјави дека шестата мисија на работната група била спроведена во мај, за време на која биле оценети програмите за следење и извршени теренски посети.
Тој посочи дека МААЕ продолжува да ја проверува точноста и веродостојноста на мерењата на радионуклидите пред, за време и по секое испуштање, со цел да се обезбеди научна основа за проценка на безбедноста на процесот.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
