12.05.2026 Скопје
Норвешка повторно се соочува со прашањето што го дели нејзиното општество со децении: дали е време да се приклучи на Европската Унија.
Иако граѓаните го отфрлија членството на референдумите во 1972 и 1994 година, променетите политички и безбедносни околности во Европа повторно ја отворија дебатата за односот меѓу Осло и Брисел.
Поттикнати од можни нови преговори меѓу Исланд и ЕУ, проевропските активисти во Норвешка се обидуваат повторно да го стават прашањето за членство на политичката агенда, тврдејќи дека сегашните договори повеќе не се доволни за предизвиците на современиот свет. Во исто време, противниците на членството предупредуваат на губење на суверенитетот, закани за домашното земјоделство и ограниченото влијание што Норвешка би го имала во рамките на европските институции.
„Ова лето треба да достигнеме критична маса кога станува збор за прашањето на ЕУ“, рече Трине Лизе Санднес, пратеничка од Лабуристичката партија и претседателка на проевропското Европско движење, организација која долго време се залага за влез на Норвешка во ЕУ.
Сепак, постои недостаток на моменталната позиција на Норвешка. Како земја што не е членка, таа не е автоматски дел од договорите на ЕУ, туку мора да преговара за пристапување кон секој од нив поединечно. Земјата е исто така изоставена од царинските прашања, што, на пример, создаде тешкотии за време на трговските спорови со Соединетите Американски Држави.
Противставување на ЕУ може да се најде и на левицата и на десницата на норвешката политичка сцена, иако од различни причини.
Кај централно-левичарските партии, главните загрижености се однесуваат на зачувувањето на силните работнички права во Норвешка и заштитата на домашното земјоделство и рибарство, сектори кои во моментов не се дел од договорот со ЕУ и преживуваат благодарение на огромните државни субвенции.
Но, за поддржувачите на членството, овие аргументи стари со децении повеќе не се убедливи.
Поради растечките геополитички тензии и сомнежите за поддршката на Соединетите Американски Држави во рамките на НАТО, ЕУ стана сè поважен безбедносен актер, изјави Фредрик Карстенс, генерален секретар на Либералната партија, која е силен поддржувач на членството во ЕУ.
„Веќе не можеме да им веруваме на САД, можеби никогаш повеќе. А во геополитичката ситуација во која се наоѓаме во моментов, многу е опасно да стоиме сами. Норвешка е веројатно една од најранливите земји во Европа во моментов“, рече тој.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
