23.06.2026 Скопје
За Џеф Мид, 23 јуни 2016 година останува незаборавен ден. Таа вечер, вели Британецот кој со децении работел како дописник на Прес Асосиејшн во Брисел, жестока бура беснеела над градот. Лош знак? Истата вечер, многу негови колеги се собрале во еден бар во Брисел за да ја следат ситуацијата. До вечерта, дури и за тврдокорните Европејци, работите изгледале добро.
Но, кога Мид се разбуди следниот ден во 7 часот наутро, насловите беа поинакви: мнозинството Британци гласаа за напуштање на Европската Унија.
Веста изненади и шокираше многумина во Брисел. Освен еден – Жан-Клод Јункер. Тој дури и се обложи со британскиот комесар, Џулијан Кинг. Кинг се обложи на останување, Јункер на заминување. Влогот: една фунта наспроти едно евро. „Јас сè уште ја имам фунтата, а тој никогаш не го доби еврото“, вели Јункер со насмевка.
Јункер, гледајќи наназад, верува дека исходот не е изненадувачки, со оглед на тоа што британските влади со децении беа критични кон ЕУ. Лондон ја гледаше унијата првенствено како економски простор и пазар. „Британците речиси никогаш не беа заинтересирани за ништо друго. Тие го гледаа тоа како романтична глупост“, вели тој.
Обединетото Кралство никогаш не сакало да го усвои еврото, па дури и кога станува збор за понатамошна интеграција, честопати покажувало резерви. Таквиот скептицизам се покажа како плодна почва за кампањата за Брегзит, предводена од десничарскиот популист Најџел Фараж, а подоцна и од премиерот Борис Џонсон.
„Вратете ја контролата“ беше слоганот на Џонсон. Намалувањето на имиграцијата и пренасочувањето на средствата од ЕУ кон здравствениот систем на Велика Британија беа клучни ветувања. Но, ништо од ова не се оствари. Кампањата беше исполнета со полувистини, а во некои случаи и со отворени лаги.
Од друга страна, кампањата за останување се базираше на економски аргументи и рационални пресметки за штетата од Брегзит. Тогашниот претседател на Европскиот парламент, Мартин Шулц, раскажува дека тој, Јункер и Доналд Туск размислувале дали поактивно да се вклучат и да одржат настани во Велика Британија. Но, им било советувано да не го прават тоа.
Референдумот беше проследен со долги и сложени преговори за излез. Јункер вели дека ЕУ била подготвена, но британската делегација била изненадена од последиците: „Тие беа изненадени од секое прашање и секој предлог, бидејќи немаа поим што би значело излегувањето“.
Британските политичари, во меѓувреме, продолжуваат да ја критикуваат ЕУ денес за нејзиниот наводно несоработка во преговорите.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
