14.05.2026 Скопје
Дури 48 проценти од хрватските граѓани повремено или често намерно ги избегнуваат вестите, додека осум проценти воопшто не ги следат вестите, според истражувањето на Агенцијата за медиуми (AEM).
Според резултатите објавени денес на прес-конференцијата „Демократија во ерата на ТикТок и избегнување вести“, директорот на Агенцијата за медиуми, Јосип Поповац, ја нагласи потребата од медиумска и законска регулатива во ерата на зголемена дисеминација и потрошувачка на вести, како и дезинформации на социјалните мрежи, а истовремено се намалува важноста на традиционалните медиуми и се зголемува трендот на избегнување вести кај крајните корисници – граѓаните.
„Во фрагментираното мрежно општество во кое живееме денес, ние мораме, а тоа е нашето регулаторно прашање, да обезбедиме минимум споделена реалност. Мораме да ги принудиме платформите да обезбедат одреден дел од содржината да мора да се понуди во нашата споделена реалност“, рече Поповац, додавајќи дека ова помага во социјалната кохезија и заштитата на демократските вредности.
Заменик-директорот на AEM, Роберт Томљеновиќ, ја нагласи важноста на конференцијата и дискусијата за тоа како се информираат општеството и заедницата.
„Живееме во многу сложена ера во која алгоритмите одредуваат како и за што ќе бидеме информирани, и во која социјалните мрежи го разбиваат нашиот заеднички јавен простор на илјадници паралелни светови, нудејќи ни на секој од нас своја персонализирана слика за светот, додека во исто време сè повеќе граѓани активно и глобално избегнуваат да бидат информирани“, рече Томљеновиќ.
Државниот секретар во Министерството за култура и медиуми, Крешимир Партл, нагласи дека конференцијата се одржува како дел од проект финансиран од Националниот план за закрепнување и отпорност (NRRP), кој вклучува воспоставување мрежа на проверувачи на факти и јавно објавување на податоци за финансирањето на медиумите.
„Се обидуваме да ја вратиме релевантноста на медиумите преку инвестирање во професионално новинарство“, рече Партл.
Резултатите од анкетата за медиумските навики на хрватските граѓани, која исто така откри дека речиси 60 проценти од испитаниците никогаш или ретко бараат вести на целен начин, или дека обично наидуваат на вести случајно, ги презентираа професорите Иван Буриќ од Факултетот за хрватски студии и Маријана Грбеша од Факултетот за политички науки.
Истражувањето покажа дека граѓаните генерално избегнуваат вести поврзани со одредени теми, при што дури 40 проценти избегнуваат вести поврзани со политиката, а секој четврти хрватски граѓанин избегнува вести поврзани со идеолошки или светогледни дебати.
Исто така, се забележува дека генерацијата Z е водечка во ненамерното избегнување на вести, а генерацијата Y е водечка во честото и долгорочно избегнување на вести.
Испитаниците истакнаа дека поголем број позитивни вести би поттикнале почесто следење на вестите, што е особено карактеристично за помладите граѓани, членови на генерацијата Z и Y.
Анкетата, исто така, покажа релативно ниско ниво на доверба во новинарите како професија. Просечната оценка на доверба кај новинарите на скала од 1 до 5 е 2,62. Граѓаните им веруваат на новинарите помалку отколку на научниците (оценка 3,73), но сепак малку повеќе отколку на професионалците за односи со јавноста (оценка 2,33).
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
