19.05.2026 Скопје
Истражувачи од Технолошкиот институт во Масачусетс и неколку европски научни институции објавија дека во податоците за гравитациски бранови се забележани можни траги од влијанието на темната материја за време на спојувањето на црните дупки.
Според извештајот во списанието „Наука“, научниците анализирале сигнали снимени од меѓународната мрежа на опсерватории LIGO-Virgo-KAGRA и издвоиле 28 од најсветлите настани. Во 27 случаи, податоците се совпаѓале со моделот на спојувања на црни дупки во вакуум, додека настанот, означен како GW190728, покажал отстапувања што би можеле да укажуваат на различни услови во вселената.
Според резултатите од моделот, специфичниот модел на овој сигнал може да биде резултат на црните дупки што минуваат низ региони со зголемена густина на темна материја непосредно пред судирот.
Истражувачот од МИТ, Хозе Ауракотечеа, објаснува дека темната материја сочинува повеќе од 85 проценти од целата материја во универзумот, но дека не може директно да се набљудува бидејќи ниту емитува ниту апсорбира светлина. Нејзиното постоење досега е индиректно докажано, првенствено преку ефектот на гравитационото леќање.
Тој истакнува дека црните дупки може да претставуваат „фокусни точки“ каде што густината на темната материја се зголемува, овозможувајќи нејзино индиректно набљудување преку промени во гравитационите бранови.
Студијата се базира на хипотезата за постоење на екстремно лесни „скаларни“ честички од темна материја. Според оваа теорија, во близина на ротирачките црни дупки има ненадејно зголемување на густината поради преносот на ротациона енергија, што научниците го споредуваат со процесот на „матење крем во путер“. Кога густината ќе надмине критичен праг, тоа може да влијае на обликот на гравитационите бранови регистрирани на Земјата.
Сепак, истражувачите нагласуваат дека статистичката значајност на ова откритие сè уште не е доволна за конечни заклучоци и дека се потребни дополнителни независни проверки. Без нови модели, предупредуваат тие, ваквите сигнали би можеле погрешно да се протолкуваат како класични спојувања во „празен“ простор.
Во меѓувреме, порталот „Science X“ објави и податоци за претходен случај на експлозии на гама-зраци по спојување на црни дупки, што дополнително покренува прашања за условите под кои се случуваат ваквите космички настани.
Подготвено од А.Ѓ.
About Author
