03.04.2026 Скопје
Кетоген диетата може да предизвика дехидрација, лошо варење и недостаток на хранливи материи. Овие несакани ефекти најчесто се јавуваат кога телото се прилагодува на користење на масти наместо јаглехидрати како главен извор на енергија, во процес наречен кетоза.
Ограничувањето на внесот на некои овошја и зеленчуци може да доведе до недостаток на витамини и минерали, а може да се појават и симптоми на „кето грип“, како што се замор и гадење. Важно е да се напомене дека кето диетата не е безбедна за секого, особено за луѓе со заболувања на бубрезите или црниот дроб.
На почетокот на кето диетата, телото прво губи вода, а потоа и масно ткиво, што може да доведе до дехидрација. Симптомите вклучуваат потемна урина, вртоглавица, сува уста, зголемена жед и замор. За време на преодниот период, многу луѓе доживуваат и симптоми на „кето грип“, вклучувајќи запек, вртоглавица, намалена толеранција на вежбање, замор, главоболка, несоница и гадење или повраќање.
Овие симптоми може да се ублажат со пиење многу вода, зголемување на внесот на електролити и постепено намалување на внесот на јаглехидрати. Лошото варење е чест несакан ефект од кето диетата. Може да се појават запек, дијареја, гадење и повраќање, а дијарејата е најчеста. Се смета дека ова е затоа што дигестивниот систем има тешкотии да ја толерира високата содржина на масти во исхраната.
За да се одржи низок внес на јаглехидрати, кето диетата ограничува или исклучува многу овошје и зеленчук. Ова може да доведе до недостаток на важни хранливи материи како што се калциум, влакна, железо, магнезиум и калиум. Недостатокот на фолна киселина и тиамин, како и витамини А, Б6, Б12, Ц, Е и К, кои се важни за бројни телесни функции, е особено ризичен.
Поради строгите ограничувања, кето диетата е тешка за одржување долгорочно. Многу луѓе ја враќаат изгубената тежина откако ќе се вратат на своите нормални навики во исхраната. Препораките за времетраењето на диетата се движат од две до три недели до 12 месеци.
Ризик од камен во бубрег
Кето диетата може да го зголеми ризикот од камен во бубрег или минерални наслаги во бубрезите. Овој ризик е зголемен и кај луѓе кои претходно немале проблеми со бубрезите, првенствено поради поголемиот внес на животински производи и високата содржина на масти.
Кај луѓе кои веќе имаат заболување на бубрезите, кето диетата може да ја влоши состојбата на долг рок. Кај луѓе со дијабетес тип 1, кетозата може да напредува во кетоацидоза, состојба опасна по живот ако не се лекува. Кетоацидозата може да го зголеми ризикот од камен во бубрег бидејќи ги намалува нивоата на цитрат и pH вредноста на урината и ја зголемува количината на калциум во урината.
Важно е да се разликува кетозата од кетоацидозата. Кетозата е нормален метаболички процес во кој телото ги разградува мастите за енергија кога внесот на јаглехидрати е низок и генерално се смета за безбеден. Дијабетичната кетоацидоза, од друга страна, е медицинска итна состојба што се јавува кога премногу кетони, нуспроизвод од разградувањето на мастите, се акумулираат во крвта, правејќи ја крвта и урината покисели.
Кои се придобивките од кето диетата?
И покрај потенцијалните несакани ефекти, кето диетата може да има придобивки и за физичкото и за менталното здравје. Првично, губите вода, а потоа и за мастите. Бидејќи може да го намали гладот, често води до помал внес на калории. Во текот на првите шест до 12 месеци, може да доживеете намалување на крвниот притисок, шеќерот во крвта и триглицеридите, како и зголемување на HDL холестеролот, таканаречениот добар холестерол.
Некои истражувања сугерираат дека кето диетата може да помогне кај одредени ментални состојби, како што се анксиозност и халуцинации, и да го подобри целокупното расположение кај луѓето со биполарно растројство, но потребни се повеќе истражувања за да се донесат цврсти заклучоци. Кето диетата се користи за лекување на епилепсија повеќе од 100 години и се покажа дека е ефикасна во намалувањето на фреквенцијата на напади кај луѓе со епилепсија отпорна на лекови.
Дали кето диетата е безбедна за сите?
Кето диетата треба да ја избегнуваат луѓе со нарушувања во исхраната, нарушувања на метаболизмот на мастите, заболувања на жолчното кесе, откажување на црниот дроб, панкреатитис и проблеми со тироидната жлезда. Луѓето со дијабетес кои земаат инсулин или лекови за намалување на шеќерот во крвта треба да се консултираат со својот лекар пред да ја започнат диетата поради ризикот од тешка хипогликемија.
Иако може да биде корисно за некои, како што се луѓето со деменција, епилепсија или оние со прекумерна тежина, треба да се има предвид дека исхраната богата со заситени масти од говедско, свинско месо, сирење и путер го зголемува LDL, или лошиот холестерол, а со тоа и ризикот од срцеви заболувања и мозочен удар.
Подготвено од М.Д.
About Author
