31.03.2026 Скопје
Голем број небезбедни производи стигнуваат до потрошувачите во ЕУ во 2025 година. Според најновите податоци објавени од најголемата и највлијателна организација на потрошувачи (BEUC) во Европската Унија, минатата година биле испратени 4.671 известувања до системот за алармирање на ЕУ за опасни непрехранбени производи (Safety Gate). Ова, како што истакнува здружението, бара итна ревизија на правилата за надзор на пазарот низ целиот блок, така што сите земји ќе се прилагодат на предизвиците што ги поставува е-трговијата.
Агустин Рејна, генерален директор на BEUC, во оваа пригода изјави дека листата на небезбедни стоки станува сè подолга.
Играчки што можат да ги повредат децата, козметика што предизвикува осип или полначи што можат да се запалат постојано стигнуваат на европскиот пазар, а тоа се прави преку онлајн пазари, а во пракса немаме ниту едно одговорно лице во синџирот на снабдување. За да бидат навистина заштитени потрошувачите, некој на пазарот мора да биде одговорен и да ја обезбеди безбедноста на купувачите. Европската Унија треба да преземе брзи мерки во врска со ризиците што ги засегаат потрошувачите низ Унијата – рече Рејна.
Како што истакнува здружението во своето соопштение, членовите од различни земји постојано и со години истакнуваат дека опасните производи сè повеќе влегуваат во ЕУ преку онлајн пазарот. Одговорноста на овие платформи при пласирањето на овие производи во моментов е нејасна.
Во теорија, наводно постои „овластен претставник на ЕУ“ кој ќе ја истражува одговорноста, но во пракса овој концепт не функционира, што го отежнува пронаоѓањето на одговорните и влијанието врз онлајн компаниите да ги почитуваат правилата – истакнуваат во оваа организација и додаваат дека се очекува Европската комисија да претстави нов закон што ќе ја регулира оваа област следниот септември. Една од опциите што се дискутираат е формирање на посебно тело за надзор на пазарот на ЕУ. BEUC смета дека таков потег е многу потребен и дека со давање на такво тело централизирани овластувања за спроведување, во случаи од заеднички интерес на ЕУ, би се зачувал единствениот пазар и би се овозможиле побрзи и покоординирани одговори.
Тие веруваат дека известувањата за производи што претставуваат сериозен ризик за здравјето и безбедноста на потрошувачите се само врвот на ледениот брег, бидејќи властите не се во можност да ги контролираат сите производи што влегуваат на пазарот на ЕУ. Исто така, во такви ситуации не е можно да се утврди точниот број на производи поврзани со известувањето.
Во 2025 година, козметиката, играчките и електричните апарати беа трите најчесто пријавувани категории на производи, што претставува повеќе од 63% од известувањата, што е речиси ист тренд како и во претходните години. Бројот на вакви известувања е повеќе од двојно зголемен од 2022 година. Сепак, како што се нагласува, ова се статистички податоци и не е можно да се извлечат заклучоци за тоа дали нивото на безбедност се намалува или, напротив, поголемиот број известувања значи дека земјите членки го зголемиле интензитетот на контролите или дека стануваат поефикасни.
Во секој случај, голем број опасни производи циркулираат на единствениот пазар и тоа укажува дека ваквите пратки мора итно да се блокираат на надворешните граници на ЕУ пред да стигнат до потрошувачите – предупредува BEUC. Се забележува дека Општата регулатива за безбедност на производите ја зајакнува можноста здруженијата на потрошувачи и властите да соработуваат по прашања поврзани со безбедноста на производите, што е корисно бидејќи овие организации редовно вршат свои проверки и забележуваат неусогласеност.
Подготвено од М.Д.
About Author
