02.03.2026 Скопје
Сотици илјади патници беа блокирани низ целиот свет откако клучните воздушни центри на Блискиот Исток беа затворени по нападите на САД и Израел врз Иран. Уште стотина летови беа откажани во понеделник, продолжувајќи го хаосот во глобалниот воздушен сообраќај и влошувајќи ги работите за патниците. Ова е најлошиот удар врз авијацијата од пандемијата Ковид-19.
Илјадници летови откажани
Главните аеродроми на Блискиот Исток, вклучувајќи го и Дубаи, најпрометниот меѓународен центар во светот, беа затворени трет ден по ред. Според платформата за следење на летови FlightAware, во саботата беа откажани речиси 2.800 летови, а во неделата 3.156. Само рано наутро во понеделник беа откажани 1.239 летови. Авиокомпаниите „Емирати“ од Дубаи, „Етихад ервејс“ од Абу Даби и „Катар ервејс“ од Доха заедно откажаа стотици летови, а други превозници, како што е „Ер Индија“, ги прекинаа своите услуги во регионот.
„Нема светла страна за патниците“, рече Хенри Хартевелдт, аналитичар за авиоиндустријата и претседател на „Atmosphere Research Group“. „Тие треба да бидат подготвени за одложувања или откажувања во следните неколку дена додека нападите се одвиваат и, се надеваме, ќе завршат.“
Глобални последици од конфликтот
Според веб-страницата за следење на летови Flightradar24, воздушниот простор над Иран, Ирак, Кувајт, Израел, Бахреин, ОАЕ и Катар остана речиси празен во понеделник.
Последиците се чувствуваат далеку над Блискиот Исток, а патниците се заглавени на дестинациите од Бали до Франкфурт. Конфликтот се прошири и во Либан, каде што Израел изврши воздушни напади откако Хезболах испука ракети, затворајќи голем дел од воздушниот простор на регионот. Дополнителен проблем е што екипажите и пилотите сега се расфрлани низ целиот свет, што го отежнува продолжувањето на летовите откако ќе се отвори воздушниот простор.
Додека повеќето патници се мачат да добијат информации, ултрабогатите наоѓаат алтернативи. „Саудиска Арабија во моментов е единствената вистинска опција за луѓето кои сакаат да го напуштат регионот“, изјави за „Семафор“ Амир Наран, извршен директор на брокерската куќа за приватни авиони „Вимана Прајват“, проценувајќи дека цената на лет со приватен авион од Ријад до Европа може да достигне до 350.000 долари.
Економски удар
Акциите на големите авиокомпании паднаа бидејќи инвеститорите се загрижени за последиците од војната. „Џапан ерлајнс“ падна за 5,6%, „Сингапур ерлајнс“ за 4,5%, „Квантас“ за 5,4%, а „Катај Пацифик“ за 2,9%. Превозниците се соочуваат и со повисоки трошоци за гориво откако цената на суровата нафта од типот Брент скокна за 13% на 80 долари за барел, а аналитичарите предвидуваат дека би можела да достигне 100 долари.
„Главното влијание врз сите ќе биде преку цените на нафтата, кои очигледно нагло ќе пораснат“, рече консултантот за авијација Бертран Грабовски. Заливот е исто така клучен центар за воздушен товар, зголемувајќи го оптоварувањето на трговските патишта кои веќе се погодени од прекините на море.
Притисок врз алтернативните коридори
Аналитичарите истакнуваат дека ова долгорочно затворање на небото и сите три главни транзитни центри во Заливот е невидена ситуација. Преостанатите летови се пренасочуваат за да се избегне затворениот воздушен простор. Рутите преку Иран и Ирак станаа поважни откако војната во Украина ги принуди авиокомпаниите да го избегнуваат рускиот и украинскиот воздушен простор.
Затворањето на воздушниот простор на Блискиот Исток сега ги турка авиокомпаниите во уште потесни коридори, а конфликтите меѓу Пакистан и Авганистан создаваат дополнителен ризик, забележа Иан Петченик, директор за комуникации во Flightradar24. „Долгорочните прекини се најголемата загриженост за комерцијалната авијација“, рече тој.
Подготвено од М.Д.
About Author
