17.03.2026 Скопје
Европската Унија планира мерки за ублажување на последиците од порастот на цените на енергијата предизвикани од војната меѓу САД и Израел против Иран, но засега не разгледува радикални интервенции на пазарот, како што е ограничување на цените на гасот, според писмото од претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, до лидерите на ЕУ.
Во писмото до лидерите на ЕУ пред самитот на ЕУ во Брисел, фон дер Лајен ги истакна плановите што вклучуваат зголемување на понудата на дозволи за емисија на јаглерод на европскиот пазар и дополнителна финансиска помош за индустријата.
Сепак, предлогот не вклучува порадикални мерки што ги побараа некои земји-членки, како што е целосно редизајнирање на европскиот пазар на електрична енергија.
„Во овој момент, физичката безбедност на снабдувањето на Европската Унија е обезбедена, но зголемувањето на цените на фосилните горива веќе оптоварува нашата економија“, рече фон дер Лајен во писмото.
Според неа, сметката на ЕУ за увоз на нафта и гас се зголемила за шест милијарди евра откако започна конфликтот со Иран на 28 февруари.
За да се намалат вкупните трошоци за енергија за крајните потрошувачи, Европската комисија планира да обезбеди поголема државна помош за индустријата во ситуации кога високите цени на јаглеродот ги зголемуваат сметките за електрична енергија.
Брисел, исто така, планира промени во резервниот систем што го регулира снабдувањето со дозволи за емисии во рамките на европскиот пазар на јаглерод, со цел да се стабилизираат цените на краток рок, како што е наведено во писмото.
Планирани се и промени во правилата за бесплатни дозволи за емисии, што одредени индустрии ги добиваат според климатската политика на ЕУ, бидејќи некои сектори бараат нивното укинување да не се спроведе толку брзо како што е планирано.
Во писмото, фон дер Лајен, исто така, најави олабавување на планираното постепено намалување на бројот на дозволи во рамките на системот за тргување со емисии.
Претстојниот предлог за реформа на тој систем треба да воспостави „пореалистичен пат за декарбонизација по 2030 година“, се наведува во писмото.
Европските референтни цени на гасот се зголемија за повеќе од 50 проценти од почетокот на војната со Иран минатиот месец.
Предлозите на Европската комисија имаат за цел да постигнат рамнотежа помеѓу повиците на некои земји, вклучително и Италија, за привремено суспендирање на европскиот пазар на јаглерод за намалување на сметките за енергија и позициите на земји како Шведска и Холандија кои се спротивставуваат на слабеењето на системот.
Европа е во голема мера зависна од увозот на енергија, што ја прави особено изложена на глобалните флуктуации на цените, а владите сакаат да избегнат повторување на енергетската криза од 2022 година, кога цените достигнаа рекордни нивоа откако беа намалени испораките на руски гас.
Европската унија увезува поголем дел од својата нафта и гас од Соединетите Американски Држави, Норвешка и други добавувачи кои не се директно погодени од прекините во снабдувањето од Блискиот Исток.
Подготвено од М.Д.
About Author
