18.03.2026 Скопје
Европа го финализира воведувањето на нов систем за контрола на границите, познат како Систем за влез/излез (EES), но тој веќе предизвикува големи нарушувања на аеродромите низ Шенген зоната.
Новиот систем и неговите први проблеми
EES беше воведен во октомври 2025 година и треба да биде целосно имплементиран до 10 април. Тоа е биометриски систем кој го заменува печатот во пасошот и користи отпечатоци од прсти и препознавање на лице за евидентирање на влез и излез од ЕУ.
Драстично подолги чекања
Задолжителната регистрација на сите патници кои не се од ЕУ го зголеми времето за обработка на граничните контроли за до 70 проценти. На некои аеродроми, ситуацијата веќе излезе од контрола. Во Женева имаше чекања до три часа, додека аеродромот во Лисабон беше принуден привремено да го суспендира системот откако се чекаше во редови по пет часа, што доведе до пропуштени летови. Дури и во помалку зафатени периоди, патниците пријавуваат чекања од околу еден час.
Летото носи дополнителен притисок
Експертите предупредуваат дека ситуацијата би можела да стане уште потешка за време на летната туристичка сезона, кога се очекува значително зголемување на бројот на патници. Се препорачува патниците да планираат да пристигнат на аеродромот најмалку четири часа однапред, особено ако патуваат преку големи европски центри или имаат трансфери.
Технички и организациски проблеми
Дополнителен проблем е фактот што дури и патниците кои веќе се регистрирани во системот не се ослободени од чекање, бидејќи сите мора да поминат низ истите контроли. Техничките дефекти на биометриските апарати, како и недостатокот на граничен персонал, дополнително го забавуваат процесот. Во некои случаи, властите беа принудени привремено да воведат рачни контроли за да се намали застојот.
Кој е засегнат од системот
EES се однесува исклучиво на граѓани на земји кои не се членки на ЕУ и влегуваат во Шенген зоната. Откако ќе се соберат, биометриските податоци се чуваат три години.
Следен чекор: ETIAS
EES е претходница на новиот систем ETIAS, кој треба да се воведе до крајот на 2026 година и ќе бара претходно овластување за патување за граѓаните на земјите ослободени од виза.
Совет за патници
Додека системот не се стабилизира, на патниците им се препорачува внимателно да го планираат своето патување, да ги следат информациите за авиокомпаниите и аеродромите и, доколку е можно, да ги избегнуваат најоптоварените летни периоди.
Подготвено од М.Д.
About Author
