14.02.2026 Скопје
Западњаците се сè повеќе убедени дека светот се движи кон глобална војна, но исто така покажуваат ограничена подготвеност да прават жртви кога станува збор за плаќање на повисоки воени трошоци, според клучен наод од анкета што ја опишува растечката јавна загриженост за ризиците и трошоците од новата ера на конфликти .
Во сите пет земји опфатени со истражувањето, САД, Канада, Обединетото Кралство, Франција и Германија, големо мнозинство од испитаниците веруваат дека светот станува сè поопасно место. Американците, Канаѓаните, Французите и Британците веруваат дека Третата светска војна е поверојатно да избувне во следните пет години. Наодите сигурно ќе влијаат на дискусиите меѓу светските лидери што се собираат на годишната Минхенска безбедносна конференција.
Стравот од Трета светска војна расте
Уделот на гласачите кои предвидуваат уште една светска војна нагло се зголеми од март 2025 година, кога „Паблик Фирст“ последен пат го постави прашањето. „Промената во западното јавно мислење за помалку од една година одразува драматичен пресврт кон понесигурен свет, каде што војната се смета за веројатна, а сојузите се нестабилни“, рече Себ Рајд, раководител на истражувањето во „Паблик Фирст“.
Трендот е особено изразен во Обединетото Кралство, каде што 43 проценти од испитаниците веруваат дека е „веројатно“ или „многу веројатно“ да избувне нова светска војна до 2031 година, во споредба со 30 проценти во март 2025 година.
Речиси половина од Американците, 46 проценти, веруваат дека уште една светска војна е „веројатна“ или „многу веројатна“ во истиот период, во споредба со 38 проценти минатата година. Од петте анкетирани земји, само во Германија мнозинството верува дека Трета светска војна во следните пет години е малку веројатна.
Трамповата САД како закана
Загриженоста расте и поради четиригодишната војна на Русија со Украина, чија крај не се гледа, како и воените акции на САД под водство на претседателот Доналд Трамп во Иран, Сирија, Венецуела и Африка. Русија во Европа се перцепира како најголема закана за мирот. Интересно е што Канаѓаните ја гледаат Америка на Трамп како најголема безбедносна закана.
Во Франција, Германија и Велика Британија, САД се втората најголема закана, наведувана значително почесто од Кина. Според тоа, најмалку еден од тројца луѓе во САД, Велика Британија, Франција и Канада веруваат дека е веројатно или многу веројатно дека нуклеарно оружје ќе биде употребено во војна во следните пет години.
Повеќе за одбрана, но не на нивна сметка
Иако мнозинството гласачи во Франција, Германија, Обединетото Кралство и Канада веруваат дека нивната земја треба да троши повеќе за одбрана, отпорот расте кога се поставува прашањето како да се финансира тоа. Поддршката за поголемо трошење опаѓа кога на испитаниците им се вели дека тоа ќе биде платено со намалување на други услуги, зголемување на јавниот долг или повисоки даноци.
Француската и германската јавност имаат помала веројатност да поддржат повисоки буџети за одбрана со вакви компромиси оваа година отколку минатата година. Додека во 2025 година, 40 проценти од Французите и 37 проценти од Германците поддржаа повисоки трошоци за одбрана и покрај компромисите, оваа година таа поддршка падна на 28 проценти во Франција и 24 проценти во Германија.
„Нашата анкета покажува дека растечката загриженост за војната не им дава на лидерите слободна рака да трошат многу за одбрана. Покрај тоа, гласачите сега се помалку подготвени да прават компромиси потребни за зајакнување на воената безбедност.“
Затоа, европските лидери се во неволја, не можат да се потпрат на САД, не можат да го користат ова како причина за домашни инвестиции и се под поголем притисок итно да го решат овој проблем во свет каде што конфликтот изгледа поблиску од кога било“, рече Рајд.
Сомнежи за армијата на ЕУ
Анкетата, исто така, покажа значителен скептицизам кон идејата за постојана армија на ЕУ под единствена команда, што ја спомена и Европската комисија. Таквиот предлог го поддржуваат само 22 проценти од испитаниците во Германија и 17 проценти во Франција.
Од друга страна, задолжителната воена служба е најпопуларна во Германија и Франција, каде што идејата ја поддржуваат околу половина од населението. Истражувањето го спроведе агенцијата „Паблик фрст“ од 6 до 9 февруари на примерок од 10.289 возрасни лица преку интернет.
Анкетирани се најмалку 2.000 испитаници во САД, Канада, Велика Британија, Франција и Германија. Резултатите за секоја земја беа пондерирани за да бидат репрезентативни според возраста, полот и географската локација. Маргината на грешка е ±2 процентни поени за секоја земја.
Подготвеноод М.Д.
About Author
