24.02.2026 Скопје
Одлуките на работната група на Европската комисија, закажани за 25 февруари, би можеле да бидат клучни за понатамошните чекори на транспортерите од регионот, кои со месеци предупредуваат дека правилата за престој во Шенген-зоната директно ја загрозуваат нивната работа. Претставниците на транспортниот сектор велат дека, и покрај тоа што се подготвени за нови протести и блокади, ќе чекаат институционално решение, со надеж дека на ниво на Европската комисија ќе бидат иницирани конкретни мерки што би овозможиле воведување посебен статус за професионалните возачи на камиони од земјите од Западен Балкан.
Претседателот на деловното здружение „Меѓународен транспорт“ Неѓо Мандиќ вели дека превозниците ги чекаат одлуките на работната група на Европската комисија, по што ќе одлучат за понатамошните чекори. Тој изјави дека превозниците од Србија се во контакт со своите колеги од Босна и Херцеговина, кои исто така се незадоволни, и дека организацијата на блокадите на граничните премини не е проблем, но дека никој не треба да биде оштетен ако постои можност за наоѓање институционално решение.
Европската комисија засега не изгледа подготвена брзо да го реши проблемот, но фактот дека работната група е закажана укажува дека постои намера прашањето да се подигне од мртва точка. Во следната недела нема да преземеме никаква акција додека не го видиме исходот од тој состанок – рече Мандиќ и додаде дека во моментов имаат најголема поддршка од транспортерите од Босна и Херцеговина, но дека возачите од Албанија, кои претходно не ги истакнуваа проблемите, на последниот состанок изјавија дека и тие се соочуваат со апсења и дека се заинтересирани за заедничко решение.
Тој објасни дека формирањето на работната група првично изгледало како позитивен сигнал дека проблемот со професионалните возачи ќе биде систематски разгледан и решен, бидејќи од транспортерите се барани конкретни предлози и сугестии. Сепак, објасни тој, нелогично е формално да се признаваат возачите како посебна категорија, а во исто време да се отфрлаат предлозите од земјите во регионот без јасно образложение, при што се повторува истиот одговор дека решението лежи во долгорочните визи. Во овој сектор, тие исто така истакнуваат дека контактирале со поединечни земји членки на ЕУ, кои изјавиле дека долгорочните визи не се можни ако возачите не живеат во ЕУ или не се вработени во компании со седиште во ЕУ, додека одговорот на новите барања стигнал само од Белгија и Полска. И покрај неизвесноста, транспортерите сметаат дека закажувањето нова седница на работната група, во рамките на Европската комисија, укажува дека процесот се оддалечува од мртва точка, бидејќи во спротивно немаше да има нови состаноци и разгледување решенија што директно влијаат на функционирањето на транспортниот ланец во регионот.
За потсетување, транспортерите од Србија, Босна и Херцеговина, Црна Гора и РС Македонија ги блокираа товарните премини од 26 до 30 јануари, протестирајќи против строгите правила на ЕУ за престој во Шенген-зоната. Блокадите беа укинати откако Европската комисија почна да ја разгледува можноста за воведување посебни визи за професионалните возачи на камиони, што би им овозможило да останат подолго во ЕУ и да работат без пречки. Според сегашните правила, новиот систем за влез и излез го ограничува престојот на возачите од земјите надвор од ЕУ на 90 дена во период од 180 дена, што професионалните возачи, поради природата на нивната работа, го достигнуваат многу брзо, по што се соочуваат со депортација или забрана за влез во ЕУ. Транспортерите предупредуваат дека примената на правилото „90 од 180 дена“ за професионалните возачи директно ја загрозува нивната работа и опстанокот на транспортните компании во Западен Балкан. Министерката за транспорт и инфраструктура, Александра Софронијевиќ, неодамна изјави дека Србија ќе продолжи да се залага за воведување посебен статус за професионалните возачи на камиони во Шенген-зоната, бидејќи нивните барања се оправдани и разумни.
Правилото 90/180, заедно со новиот систем за влез и излез, сериозно го ограничува престојот на возачите од земји кои не се членки на ЕУ и го загрозува непреченото извршување на нивната работа, како и работењето на транспортните компании во регионот – изјави таа.
Подготвено од М.Д.
About Author
