04.02.2026 Скопје
Во време на зголемени геополитички тензии, европските граѓани се сè повеќе загрижени за својата иднина и сакаат ЕУ да дејствува со единство и решителност, според резултатите од најновото истражување на Евробарометарот на Европскиот парламент, спроведено помеѓу 6 и 30 ноември 2025 година во сите 27 земји-членки на ЕУ.
Се вели дека глобалните настани предизвикуваат вознемиреност кај граѓаните на ЕУ. Сегашната сложена геополитичка ситуација има големо влијание врз перцепциите на Европејците, при што 52% од нив велат дека се песимисти во врска со иднината на светот, 39% велат дека се песимисти во врска со иднината на ЕУ и 41% велат дека се песимисти во врска со иднината на нивната земја. Перспективата е попозитивна на индивидуално ниво, при што над три четвртини од Европејците (76%) се оптимисти во врска со сопствената иднина и иднината на нивното семејство.
Наодите од истражувањето покажуваат дека предизвиците се навистина многубројни. Загриженоста за безбедноста и сигурноста е висока во сите испитани теми, со конфликти во близина на ЕУ (72%), тероризам (67%), сајбер напади од земји кои не се членки на ЕУ (66%), природни катастрофи поради климатските промени (66%) и неконтролирани миграциски текови (65%). Паралелно, ризиците поврзани со комуникацијата, како што се дезинформации (69%), говор на омраза онлајн и офлајн (68%), лажна содржина генерирана од вештачка интелигенција (68%), недоволна заштита на податоците (68%) и закани за слободата на изразување (67%), се исто така широко распространети причини за загриженост.
Европските граѓани сакаат ЕУ да биде зајакната. 66% сакаат Унијата да биде вклучена во обезбедувањето на нивната безбедност, што ја нагласува заштитната улога на ЕУ во сегашниот политички контекст. Европејците, исто така, веруваат дека единството е клучно: 89% велат дека земјите-членки на ЕУ треба да бидат пообединети, а 73% се согласуваат дека на Европската Унија ѝ се потребни повеќе ресурси за да се справи со сегашните глобални предизвици. Според граѓаните, ЕУ треба да ја зајакне својата позиција во светот, фокусирајќи се првенствено на одбраната и безбедноста (40%), конкурентноста, економијата и индустријата (32%) и енергетската независност (29%).
Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, изјави дека геополитичките тензии го обликуваат секојдневното чувство на безбедност кај Европејците. „Граѓаните очекуваат Европската Унија да заштитува, да биде подготвена и да дејствува со еден глас. Токму ова мора да го испорача една посилна и поасертивна Европа. Европа е нашиот најмоќен штит“, рече таа.
Високите цени продолжуваат да влијаат врз животниот стандард на граѓаните. На национално ниво, инфлацијата, зголемувањето на цените и трошоците за живот (41%) се повторно главните теми што граѓаните сакаат Европскиот парламент да ги разгледа како приоритет. Веднаш по нив следуваат економијата и создавањето работни места (35%) – зголемување од 5% од мај 2025 година. Иако повеќето испитаници очекуваат нивниот животен стандард да остане стабилен во текот на следните пет години, значителен дел (28%) очекуваат пад, особено во земјите каде што економската неизвесност е поакутна. Очекувањата дека нивниот животен стандард ќе се намали се најсилни кај испитаниците во Франција (45%), Белгија и Словачка (и двете 40%). На европско ниво, граѓаните очекуваат ЕУ да се фокусира на зајакнување на својата позиција во светот, особено со фокусирање на одбраната и безбедноста (40%, зголемување од 3% во однос на претходната анкета).
Во меѓувреме, граѓаните ја потврдуваат важноста на фундаменталните и темелните вредности. Мирот е вредноста што Европскиот парламент треба најмногу да ја брани (52%) – резултат што ја одразува моменталната геополитичка ситуација. Демократијата (35%), слободата на изразување (23%), човековите права (22%) и владеењето на правото (21%) се исто така области за кои граѓаните имаат очекувања.
Ставот кон ЕУ и нејзините институции останува позитивен и покрај малото опаѓање од мај 2025 година. Релативно висок процент од луѓето ја перцепираат сликата за ЕУ како позитивна (49%, намалување од 3%), при што само 17% имаат негативно мислење. За Европскиот парламент, овој процент е 38% (намалување од 3%), наспроти 20% кои имаат негативно мислење. Растечко мнозинство граѓани веруваат дека членството на нивната земја во ЕУ е добра работа (62%), што е зголемување од 2% од последниот пат кога прашањето беше поставено во февруари/март 2024 година.
Од социодемографска перспектива, <младите луѓе продолжуваат да бидат меѓу најентузијастичните поддржувачи на ЕУ и имаат високи очекувања за нејзината улога. Младите Европејци на возраст од 15 до 30 години имаат поголема веројатност од постарите граѓани да ја гледаат ЕУ и Европскиот парламент во позитивно светло: 58% имаат позитивен став за ЕУ (во споредба со 49%-43% за следните возрасни групи) и 68% сакаат посилна улога за Европскиот парламент (58%-54% за следните возрасни групи). Помладите Европејци, исто така, изразуваат многу силна поддршка за поголемо единство меѓу земјите-членки во сегашната ситуација (90%), повеќе средства за Европската Унија (78%) и посилен глас на ЕУ на меѓународно ниво (87%).
Подготвено од М.Д.
About Author
