06.02.2026 Скопје
Европејците од западниот дел на континентот сè повеќе ја ценат европската автономија и вредноста на трансатлантските врски и немаат намера да се откажат од нив за да му угодат на Доналд Трамп, покажува анкета која покажува дека мислењето за Соединетите Американски Држави паднало на најниско ниво во последната деценија откако YouGov започна да спроведува вакви анкети.
Обидот на американскиот претседател да го преземе Гренланд силно ги сврти Европејците против неговата земја, при што големо мнозинство во Данска, Франција, Германија, Италија, Шпанија и Велика Британија изразуваат негативен став.
Бројките, кои се движат од 62% во Франција до дури 84% во Данска, чиј Гренланд е самоуправна територија, означуваат понатамошен стрмен пораст на негативните перцепции за САД, дури и во споредба со ноември, кога опсегот беше помеѓу 49% и 70%.
Анкетата, исто така, покажа дека сè поголем број Европејци повеќе не ги сметаат САД за пријателска нација, при што сите шест земји известуваат за пад на бројот на испитаници кои сè уште ги гледаат како сојузник.
Бројките претставуваат остар пад од последната анкета на YouGov на која се поставуваше истото прашање. Данска, каде што негативното мислење за САД најмногу порасна, исто така забележа најголема промена во оваа област: во јули 2023 година, 80% од Данците рекоа дека ги сметаат САД за пријател или сојузник. Денес, помалку од 26% од нив мислат така.
Согласување со критиките на Трамп
Анкетата покажа дека Европејците главно се согласуваат со дијагнозата на администрацијата на Трамп дека Европа премногу се потпирала на САД во прашањата за одбрана (59-74% од испитаниците се согласуваат), дека дозволила премногу имиграција (52-63%) и дека била премногу неодлучна на светската сцена (45-62%).
Сепак, тие силно не се согласуваат со повторените тврдења на САД дека европските влади се премногу рестриктивни во однос на слободата на говорот (само 18-31% се согласуваат), а уште помалку го делат ставот на Трамп дека ЕУ била неправедна во своите трговски односи со САД (10-17%).
Иако неколку европски политички лидери ја повикаа ЕУ да ја искористи својата значителна економска моќ во односите со САД, анкетата покажа дека повеќето испитаници веруваат дека САД се економски, дипломатски и воено посилни од Европа.
Покрај тоа, помеѓу 63% и 78% од испитаниците веруваат дека европската одбрана и мир сè уште зависат од САД, додека 49% до 64% го чувствуваат истото кога станува збор за просперитетот на континентот. Повеќето, како што се очекуваше, мислат дека прекинот на односите меѓу ЕУ и САД би бил лош за Европа.
Сепак, спорот за Гренланд се чини дека го привлече вниманието на Западноевропејците. Најраспространетото мислење во сите земји (41-55%) е дека европската автономија сега треба да има предност пред зачувувањето на трансатлантскиот сојуз.
Неподготвени да прават големи отстапки
Западноевропејците исто така не се подготвени да направат многу жртви за да одржат добри односи со САД. Единственото нешто што испитаниците во сите анкетирани земји рекоа дека би биле подготвени да го направат е да ја намалат имиграцијата – цел што повеќето луѓе ја поддржуваат во секој случај.
Испитаниците во Велика Британија, Данска, Франција и Германија – но не и во Шпанија или Италија – исто така би биле подготвени да ги зголемат националните трошоци за одбрана за да ги задржат САД на нивна страна, додека Данците и Британците се повеќе од подготвени значително да ја зголемат помошта за Украина.
Сепак, Европејците генерално не се подготвени да ги олабават ограничувањата за говор на омраза, да усвојат меѓународни трговски политики што ги одобруваат САД, да склучуваат трговски договори што се поповолни за САД отколку за Европа, да ги покриваат трошоците за американските вооружени сили во Европа или да ја распуштат ЕУ.
И покрај предупредувањата од европските лидери дека „светот се променил засекогаш“, анкетата сугерира дека многу Европејци (од 39% во Германија до 57% во Данска) сè уште веруваат дека надворешната политика на САД ќе „се врати во нормала“ откако Трамп ќе ја напушти политичката сцена.
Доколку трансатлантските односи се распаднат, повеќето испитаници (освен оние во Италија) поддржаа поголеми трошоци за одбрана. Тие беа поподелени во врска со зголемувањето на помошта за Украина, а малкумина (20-31%) сакаат Европа да воспостави поблиски односи со другите големи сили.
Од друга страна, постои широка поддршка, во случај на влошување на односите меѓу ЕУ и САД, за поголема политичка интеграција во Европа, со што на ЕУ ќе ѝ се дадат поголеми овластувања и капацитет за донесување одлуки. Помеѓу 46% и 63% од испитаниците го поддржуваат таквиот курс, значително повеќе од оние кои се противат на тоа.
Подготвено од М.Д.
About Author
