22.01.2026 Скопје
Неизвесноста би можела да се врати и на пазарите. Во основата на ова е ризикот од ескалација на царините, со последици „врз обемот на трговијата“, „врз синџирите на снабдување“ и „врз трговските патишта“, забележува Рубен Низард. Притоа тој нагласува: „Ако Франција се оданочи со 25 отсто почнувајќи од 1 февруари, додека Луксембург и Белгија останат на 15 отсто, ќе видиме зголемување на извозот во тие земји и ќе се појават трговски нарушувања“.
Згора, со тоа што опфаќа само осум земји од Европската Унија, Доналд Трамп „не ја нишани ЕУ како целина“ и „демонстрира желба да го поткопа единството на групата“, анализира Рубен Низард, што го отежнува заедничкиот и координиран одговор. Ова ќе има специфични последици за секоја земја. За Франција, студиите покажаа дека зголемувањето од 10 отсто на американските царини би можело да го намали растот од 0,2 до 0,3 процентни поени во рок од 18 месеци, во контекст каде што француските економски прогнози веќе се релативно слаби.
По заканите на Доналд Трамп, Урсула фон дер Лајен сè уште смета на преговори, додека Европскиот парламент останува поделен. Претседателката на Европската комисија се надева дека ќе го вразуми американскиот претседател. Но додека Европската народна партија, најголемата група во парламентот, стравува од ескалација, социјалдемократите и либералите веруваат дека е време да заземат поцврст став.
Во Вашингтон не се очекува силен одговор од Европејците на најновите закани на Доналд Трамп.
Не мислам дека ќе се борат многу – изјави американскиот претседател завчера, повторувајќи ја својата намера да ја анектира автономната данска територија Гренланд и да ги зголеми, почнувајќи од 1 февруари, тарифите на шесте земји (Франција, Германија, Данска, Шведска, Холандија и Финска) што го изразија своето противење на неговиот план со испраќање војници.
Претпоставувам дека 27-те ќе формираат импозантна европска работна група, која се чини дека е нивното најмоќно оружје – се пошегува американскиот министер за финансии Скот Бесент пред неколку новинари, на Светскиот економски форум во Давос во понеделникот.
Мора да се каже дека, во изминатата година, наместо да ги покажат своите мускули, Европејците фаворизираа помирување и дијалог. Дури и ако тоа значи прифаќање, во јули 2025 година, неурамнотежен трговски договор со Соединетите Американски Држави и проектирање на сликата за слаба Европа.
Говорот на Урсула фон дер Лајен, завчера во Давос, Швајцарија, не даде никакви индикации дека претседателката на комисијата ќе ја промени стратегијата. Иако повика на цврст одговор на нападите на Доналд Трамп, таа не прецизираше каков би можел да биде тој одговор. Уште полошо, во последните денови, Европската комисија повторно даде впечаток дека прави сè што е можно за да го смири Вашингтон.
Брисел во понеделникот одлучи да го одложи, од 28 јануари до 25 февруари, презентирањето на законодавниот предлог – „индустриски акцелератор“ – кој особено има цел да го промовира концептот „Произведено во Европа“, за што Вашингтон не е најжесток поддржувач. Слично на тоа, комисијата ја одложи одлуката со која Вотсап, како „многу голема платформа“, ќе биде подложен на најстрогите европски дигитални регулативи. Комисијата тврди дека овие две одложувања не се поврзани со превирањата во трансатлантските односи, туку со внатрешните процеси на донесување одлуки.
Подготвено од М.Д.
About Author
