04.12.2025 Скопје
Речиси половина од Европејците го сметаат Доналд Трамп за „непријател на Европа“, малку повеќе го оценуваат ризикот од војна со Русија како висок, а повеќе од две третини веруваат дека нивните земји нема да можат да се одбранат во таков конфликт, според анкета спроведена во девет земји за париската платформа „Ле Гранд Континент“, која исто така покажа дека огромното мнозинство граѓани сакаат да останат во Европската Унија.
Жан-Ив Дормаген, професор по политички науки и основач на агенцијата за истражување на јавното мислење „Кластер17“, ги коментираше резултатите: „Европа не само што се соочува со растечки ризици, туку е во процес на трансформација на својата историска, геополитичка и политичка средина. Целокупната слика од истражувањето покажува Европа која е загрижена, која е длабоко свесна за своите ранливости и која се бори позитивно да се проектира во иднината“.
Трамп како непријателска сила
Анкетата покажа дека во просек 48% од испитаниците во девет земји го гледаат Трамп како директен непријател.
Највисоки проценти:
Белгија: 62%
Франција: 57%
Најниски проценти:
Хрватска: 37%
Полска: 19%
„Низ целиот континент, трампизмот јасно се смета за непријателска сила“, рече Дормаген. И покрај ова, Европејците сè уште го сметаат односот со САД за стратешки важен – компромисот со американската влада е најпопуларната опција за 48% од анкетираните.
Страв од војна со Русија
Релативно мнозинство од 51% од Европејците веруваат дека ризикот од отворена војна со Русија во наредните години е висок, додека 18% го сметаат за многу висок. Дормаген истакнува дека таков исход „би бил незамислив само пред неколку години и сигнализира промена во европското размислување кон нов геополитички режим во кој можноста за директен конфликт на континентот сега е широко прифатена“.
Ставовите варираат во зависност од близината на Русија:
Полска: 77% сметаат дека ризикот е висок
Франција: 54%
Германија: 51%
Португалија: 39%
Италија: 34%
Сомнеж во самоодбрана
Довербата во националните воени капацитети е исклучително ниска. Дури 69% од испитаниците во девет земји веруваат дека нивната земја „навистина не е“ или „воопшто не е“ способна да се одбрани од руската агресија. Французите се најсигурни, но дури и таму ова е мислење на малцинство од 44%.
Во Полска, која граничи со Русија, 58% од граѓаните не веруваат во одбранбените способности на својата земја. „Влегуваме во ера на опасност бидејќи чувствуваме постојано чувство на национална слабост“, заклучи Дормаген.
И покрај чувството на ранливост, огромното мнозинство од испитаниците го поддржуваат членството во ЕУ. Дури 74% сакаат нивната земја да остане во блокот.
Највисока поддршка:
Португалија: 90%
Шпанија: 89%
Најниска поддршка:
Полска: 68%
Франција: 61%
Пет години откако Обединетото Кралство ја напушти ЕУ, Брегзит во голема мера се смета за неуспех. Дури 63% од Европејците веруваат дека тој имал негативно влијание врз Велика Британија, додека само 19% веруваат дека одлуката била позитивна.
Подготвено од М.Д.