23.12.2025 Скопје
На иста маса, со ист пијалок, жените често се опиваат побрзо од мажите. Алкохолот може да влијае на женскиот мозок различно – тој е посилен, попријатен, но и позависен.
Науката објасни зошто е тоа така. Женските тела го метаболизираат алкохолот поинаку од машките – честопати побрзо и поинтензивно – а женските мозоци исто така реагираат посилно на неговите пријатни ефекти, дури и кога жените консумираат иста количина алкохол како и мажите.
Алкохолот влијае на човечкото тело речиси веднаш. Сензорните рецептори во устата испраќаат сигнал до мозокот пред алкохолот дури и да стигне до желудникот, предизвикувајќи мали промени во срцевиот ритам, циркулацијата и хемијата на мозокот за да го подготват телото за неговото разградување.
Кога некое лице консумира алкохол, само мала количина се апсорбира во желудникот, додека поголемиот дел од него стигнува до тенкото црево, каде што брзо влегува во крвотокот. Дел од алкохолот се разградува во желудникот и црниот дроб од страна на ензимот алкохол дехидрогеназа, во процес наречен метаболизам на прв премин.
Повеќето научници се согласуваат дека жените, во просек, ги чувствуваат ефектите од алкохолот побрзо. Точката на спорот е – зошто. Рајнер Шпанагел, германски неврофармаколог и истражувач на зависности, верува дека телесната маса е доминантен фактор.
„Не станува збор за ензими, туку за телесна маса“, изјави тој.
Етанолот, објаснува Спанагел, е рамномерно распределен низ таканаречените телесни оддели – вклучувајќи го мозокот и внатрешните органи. Помалите тела значат помали оддели. „Ако маж испие половина шише вино, а жена испие иста количина, истата количина етанол ќе се акумулира во помало тело.“ вели тој.
Сепак, некои научници тврдат дека само телесната маса не ги објаснува целосно ефектите на алкохолот врз жените. Алкохолот дејствува од моментот кога се консумира и влијае на телото долго откако ќе стигне до мозокот.
„Можеби не е телесната маса или големината клучна, туку составот на телото, кој повеќе се разликува меѓу половите“, рече Едвард Скотс од Државниот универзитет во Луизијана, кој ги проучува невробиолошките механизми на нарушувањата поврзани со алкохолот.
Женските тела имаат тенденција да имаат помалку вода и различен сооднос на масти и алкохол од машките, што предизвикува алкохолот да биде поконцентриран во крвта. Тоа е исто така поврзано со разликите во ензимот алкохол дехидрогеназа, додаде Скотс, забележувајќи дека ензимот е клучен за механизмот на филтрација.
„Алкохолот прво стигнува до желудникот, каде што има одредена количина на ензимот – но мажите имаат повеќе од жените. Затоа жените метаболизираат помалку алкохол во таа почетна фаза.“ вели Скотс.
Овие внатрешни разлики објаснуваат зошто здравствените упатства го дефинираат епизодното или ризичното пиење различно за жените и мажите.
Џил Бекер, истражувач на Универзитетот во Мичиген, специјализирана за половите разлики во мозокот и однесувањето, истакнува дека метаболизмот и апсорпцијата влијаат на интоксикацијата, но дека дневната консумација на алкохол ретко се прилагодува на овие разлики.
„Чаша вино е со ист волумен без разлика дали ја пие жена или маж. Не ја прашувам жената колку тежи за да можам да ѝ дадам помала количина.“ вели Бекер.
Како резултат на тоа, жените имаат поголема веројатност да пијат повеќе алкохол во однос на нивната телесна тежина пред ензимите воопшто да дејствуваат. Кога алкохолот ќе стигне до мозокот, жените имаат поголема веројатност да доживеат феномен познат како „телескопирање“ – многу побрз премин од пиење до развивање зависност.
„Тие стануваат зависни побрзо и пијат повеќе алкохол за пократок временски период“
Овие наоди ги поддржуваат истражувањата што покажуваат дека жените побрзо од мажите преминуваат од првпат кон сериозни проблеми поврзани со алкохолот и третман, често по помалку години пиење и со помала вкупна потрошувачка на алкохол во текот на животот.
Клиничките студии од 1980-тите, 1990-тите и 2000-тите години постојано покажуваат дека жените имаат пократки временски интервали помеѓу клучните епизоди на пиење, иако тие почнуваат редовно да пијат подоцна во животот во просек од мажите.
Хормоните исто така играат улога. Естрадиолот, најактивната форма на естроген произведена од јајниците, го зголемува производството на допамин во мозокот. Алкохолот индиректно ги зголемува нивоата на допамин, а естрадиолот дополнително го засилува неговиот ефект.
„За време на овулацијата, жените често покажуваат поголема преференција кон одредени супстанции“, објасни Бекер, што ги прави посклони да пијат повеќе алкохол.
Стресот е уште еден важен фактор. Жените се почесто од мажите посегнуваат по алкохол за ублажување на анксиозноста или депресијата.
„Секако, некои мажи го користат алкохолот и како форма на лек, но поголем процент од жените користат алкохол и дрога токму за овие цели.“ додава Бекер.
Подготвено од М.Д.
About Author
