09.12.2025 Скопје
Претседателот Володимир Зеленски се сретна со француските, германските и британските лидери во Лондон во понеделник, во време кога европските сојузници на Киев го опишаа како „одлучувачки момент“ во напорите предводени од САД за ставање крај на војната на Русија во Украина.
Премиерот Кир Стармер разговараше со Зеленски, францускиот претседател Емануел Макрон и германскиот канцелар Фридрих Мерц во резиденцијата на британскиот лидер на Даунинг стрит 10, за да се обиде да ја зајакне улогата на Украина во услови на растечка нетрпеливост од страна на американскиот претседател Доналд Трамп.
„Ова е најдалеку што сме го постигнале во последните четири години и го поздравуваме фактот дека овие разговори продолжуваат на секое ниво“, рече портпаролот на Стармер, Том Велс, додавајќи: „Не е права линија помеѓу конфликтот и мирот“.
Тој рече дека „интензивната работа“ ќе продолжи во наредните денови, иако „сè уште има отворени прашања“.
Кабинетот на Макрон соопшти дека состанокот им овозможил на лидерите „да продолжат со заедничката работа на планот на САД со цел да го надополнат со европски придонеси, во тесна координација со Украина“.
Во разговор со новинарите во неделата вечерта, Трамп изгледаше фрустриран од Зеленски, тврдејќи дека украинскиот лидер „сè уште не го прочитал предлогот“.
„Русија, верувам, е согласна со тоа, но не сум сигурен дека Зеленски е согласен со тоа“, рече Трамп во Вашингтон. „Неговиот народ го сака, но тој не го прочитал“.
Не е јасно зошто Трамп мислел дека Зеленски не го прочитал планот или кој, според него, го сакал. Украинските претставници дадоа штедливи коментари за него и малку детали од преговорите беа објавени.
Стармер, Макрон и Мерц зазедоа поподдржувачки став кон Киев во коментарите пред нивниот состанок во понеделник, кој траеше околу два часа. Британскиот лидер рече дека напорите за мир се во „критична фаза“ и ја нагласи потребата од „праведен и траен прекин на огнот“.
Мерц, во меѓувреме, рече дека е „скептичен“ во врска со некои детали во документите објавени од САД. „Мораме да разговараме за тоа. Затоа сме тука“, рече тој. „Наредните денови… би можеле да бидат одлучувачко време за сите нас“.
Европските лидери работат на тоа да обезбедат секој прекин на огнот да биде поткрепен со цврсти безбедносни гаранции и од Европа и од САД за да се одврати Русија од повторен напад. Трамп не даде експлицитни гаранции јавно.
Зеленски доцна во неделата изјави дека неговите разговори со европските лидери оваа недела во Лондон и Брисел ќе се фокусираат на безбедноста, воздушната одбрана и долгорочното финансирање на воените напори на Украина. Тој во понеделникот изјави дека на Украина ѝ е потребна поддршка и од Европа и од САД.
„Постојат некои работи што не можеме да ги управуваме без Американците, работи што не можеме да ги управуваме без Европа и затоа треба да донесеме некои важни одлуки“, рече тој во Даунинг стрит.
Кабинетот на Макрон соопшти дека советниците за национална безбедност ги финализираат начините да ѝ обезбедат на Украина робусни безбедносни гаранции и да планираат мерки за реконструкција на Украина.“
Зеленски во своето резиме рече дека „она што е клучно денес е единството меѓу Европа и Украина, како и единството меѓу Европа, Украина и Соединетите Американски Држави“, во голема мера повторувајќи ги своите реченици од претходната изјава.
„Денес одржавме детална дискусија за нашата заедничка дипломатска работа со американската страна, усогласивме заеднички став за важноста на безбедносните гаранции и реконструкцијата и се согласивме за следните чекори“, рече тој.
„Исто така, одржавме посебна дискусија за понатамошна одбранбена поддршка за Украина. Благодарен сум им на лидерите за нивната подготвеност да застанат со нашиот народ и да ни помогнат на патот кон приближување на мирот“, додаде тој.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, инсистираше дека блокот „има средства и волја да го зголеми притисокот врз Русија да дојде на преговарачката маса“, откако таа се приклучи на средбата во Лондон во виртуелен формат во виртуелен формат.
Фон дер Лајен рече дека европските лидери „знаат што е во прашање и знаат дека немаме повеќе време за губење“.
Таа особено го бранеше предлогот на ЕУ за заем за репарации – поддржан од замрзнати руски средства – на кој Белгија продолжува да се спротивставува поради правни проблеми.
„Предлогот се однесува на паричните салда произведени од имобилизираните руски средства. Овие салда би се користеле за репарации. Значи, колку подолго Путин ја води својата војна, пролева крв, одзема животи и уништува украинска инфраструктура – толку повисоки ќе бидат трошоците за Русија“, рече таа.
Претседателката на комисијата, исто така, нагласи дека „одбраната на Европа е наша одговорност“, додека ги сумираше плановите за зголемување на одбранбените трошоци и производството.
Во врска со дипломатијата, таа силно ја нападна Москва за „измама“ и „одложување на времето“, како и за „исмејување на дипломатијата и зголемување на нападите додека се преправа дека бара мир“.
„Денес, таа фасада останува цврсто на своето место. Но, ние нема да се предадеме на тоа, знаеме кој е агресорот, а кој е жртвата во оваа војна“, рече таа.
Американските и украинските преговарачи во саботата завршија тридневни разговори со цел да се обидат да ги намалат разликите околу мировниот предлог на американската администрација.
Зеленски на Телеграм изјави дека разговорите биле „суштински“ и дека секретарот на Советот за национална безбедност и одбрана, Рустем Умеров, и началникот на Генералштабот, Андриј Хнатов, патуваат назад во Европа за да го информираат.
Главна точка на сопнување во планот е сугестијата дека Киев мора да ѝ ја отстапи контролата врз регионот Донбас во источна Украина на Русија, која нелегално ја окупира поголемиот дел, но не и целата територија. Украина и нејзините европски сојузници се спротивставија на идејата за предавање територија.
Стармер рече дека „нема да врши притисок“ врз Зеленски да прифати мировен договор.
Трамп има жешки и ладни односи со Зеленски откако освои втор мандат, инсистирајќи дека војната е трошење пари на американските даночни обврзници. Трамп, исто така, постојано ги повикува Украинците да ѝ отстапат земјиште на Русија за да се стави крај на речиси четиригодишниот конфликт.
Зеленски во своето резиме рече дека „она што е клучно денес е единството меѓу Европа и Украина, како и единството меѓу Европа, Украина и Соединетите Американски Држави“, во голема мера повторувајќи ги своите реченици од претходната изјава.
„Денес одржавме детална дискусија за нашата заедничка дипломатска работа со американската страна, усогласивме заеднички став за важноста на безбедносните гаранции и реконструкцијата и се согласивме за следните чекори“, рече тој.
„Исто така, одржавме посебна дискусија за понатамошна одбранбена поддршка за Украина. Благодарен сум им на лидерите за нивната подготвеност да застанат со нашиот народ и да ни помогнат на патот кон приближување на мирот“, додаде тој.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, инсистираше дека блокот „има средства и волја да го зголеми притисокот врз Русија да дојде на преговарачката маса“, откако таа се приклучи на средбата во Лондон во виртуелен формат во виртуелен формат.
Фон дер Лајен рече дека европските лидери „знаат што е во прашање и знаат дека немаме повеќе време за губење“.
Таа особено го бранеше предлогот на ЕУ за заем за репарации – поддржан од замрзнати руски средства – на кој Белгија продолжува да се спротивставува поради правни проблеми.
„Предлогот се однесува на паричните салда произведени од имобилизираните руски средства. Овие салда би се користеле за репарации. Значи, колку подолго Путин ја води својата војна, пролева крв, одзема животи и уништува украинска инфраструктура – толку повисоки ќе бидат трошоците за Русија“, рече таа.
Претседателката на комисијата, исто така, нагласи дека „одбраната на Европа е наша одговорност“, додека ги сумираше плановите за зголемување на одбранбените трошоци и производството.
Во врска со дипломатијата, таа силно ја нападна Москва за „измама“ и „одложување на времето“, како и за „исмејување на дипломатијата и зголемување на нападите додека се преправа дека бара мир“.
„Денес, таа фасада останува цврсто на своето место. Но, ние нема да се предадеме на тоа, знаеме кој е агресорот, а кој е жртвата во оваа војна“, рече таа.
Подготвено од М.Д.
About Author
