02.12.2025 Скопје
Францускиот претседател Емануел Макрон ја започнува својата четврта државна посета на Кина оваа недела, додека Европа се бори да ги избалансира економските и безбедносните закани од Пекинг со зависноста од втората по големина економија во светот, во услови на глобални трговски превирања.
Според аналитичарите, Макрон во минатото се обидувал да проектира силен европски став во односите со Кина, внимавајќи да не го антагонизира Пекинг, чија растечка асертивност ги става на тест трговските, безбедносните и дипломатските врски.
„Мора да му биде јасно на кинеското раководство дека Европа ќе одговори на растечките економски и безбедносни закани од Пекинг, а воедно ќе спречи ескалација на тензиите што би довело до целосна трговска војна и дипломатски колапс“, изјави Ноа Баркин, кинески аналитичар во „Родиум груп“. „Ова не е лесна порака за пренесување“, додаде тој.
Макрон ќе го започне своето патување во среда со посета на Забранетиот град во Пекинг, а ќе се сретне со претседателот Си Џинпинг во четврток во главниот град и повторно во петок за време на посетата на Ченгду, во југозападната покраина Сечуан.
Неговото пристигнување уследи по напнатата посета на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во јули, кога таа рече дека односите меѓу ЕУ и Кина се на „пресвртница“. Британскиот премиер Кир Стармер и германскиот канцелар Фридрих Мерц, исто така, планираат да ја посетат Кина на почетокот од следната година.
Трговските тензии меѓу Кина и Европа ескалираа, бидејќи евтиниот кинески извоз, особено во секторот за челик откако беше исклучен од американскиот пазар, уништува делови од европската индустрија. Исто така, во Европа расте загриженоста за технолошката супериорност на Кина во секторот за електрични возила (EV) и нејзината доминација во преработката на ретки метали, што би можело да ги загрози снабдувањата за клучните европски индустрии.
Додека царините на Вашингтон ја стеснуваат глобалната трговија, Пекинг ја користи можноста да се прикаже како сигурен деловен партнер, надевајќи се дека ќе ги ублажи европските загрижености во врска со поддршката на Кина за Русија и нејзиниот државно субвенциониран индустриски модел.
Пред патувањето, советниците на Макрон изјавија дека францускиот претседател ќе се залага за балансирање на трговските односи, ќе ја охрабри Кина да ја зголеми домашната потрошувачка и ќе се надева на „споделба на профитот од иновациите“ за да ѝ се даде на Европа пристап до кинеската технологија.
За да одговори на растечките загрижености, Европската Унија наскоро треба да претстави нова доктрина за економска безбедност, што би можело да доведе до поагресивна примена на трговските инструменти кон Кина. Франција, чии производители на автомобили имаат занемарлива продажба во Кина, но се под притисок да преминат на електрични возила, ја поддржа иницијативата на Европската комисија за зголемување на царините за увоз на кинески електрични автомобили.
Париз, исто така, беше во спор со Пекинг повеќе од една година поради кинеската истрага за увозот на ракија, потег што се сметаше за одмазда за француската поддршка за царините за електрични возила, пред да се постигне привремено примирје.
И покрај неодамнешното отворање на нова производствена линија во Кина, извори од индустријата велат дека е малку веројатно дека „Ербас“ ќе ја обезбеди долгоочекуваната нарачка за до 500 авиони за време на посетата на Макрон. Ваквите договори му даваат на Пекинг предност во преговорите со Вашингтон, кој врши притисок за нови нарачки од „Боинг“.
Макрон ќе мора да внимава да не ги повтори грешките од неговото последно патување во 2023 година, кога неговите изјави за Тајван во интервју на повратниот лет предизвикаа остра реакција во Соединетите Држави.
„Макрон не може да си дозволи да се однесува толку произволно како што се однесуваше во 2023 година“, рече Баркин, додавајќи дека коментарите, во кои тој се чини дека одбива да избере страна помеѓу Кина и САД, „создале погрешна слика за тоа каква всушност била француската политика кон Кина“.
Француските советници велат дека Макрон ќе се залага за статус кво во Тајван и ќе ја повика Кина да избегне ескалација, особено откако неодамнешните јапонски коментари за островот предизвикаа дипломатски спор со Пекинг.
„Очекувам овој пат да бидат подисциплинирани“, заклучи Баркин. „Многу повеќе е во прашање за Франција и за Европа.“
Подготвено од М.Д.