27.10.2025 Скопје
Пост, или свесно апстинирање од храна или значително намалување на внесот на калории во одреден временски период, станува сè попопуларно кај луѓето кои сакаат да го подобрат своето здравје или да ослабат.
Една од попознатите форми е диетата 5:2, во која јадете нормално пет дена во неделата, додека го ограничувате внесот на калории на 500 до 600 калории во другите два дена.
Застапниците на постењето наведуваат бројни придобивки, од кои најпозната е губењето на тежината. Според „Џонс Хопкинс Медисин“, постењето може да помогне и во контролата на нивото на шеќер во крвта, подобрување на здравјето на срцето и подобрување на физичката издржливост. Сепак, експертите забележуваат дека сè уште се потребни повеќе човечки истражувања за научно да се потврдат сите овие придобивки.
Што се случува во телото во текот на првите 48 часа?
Д-р Алан Голдхамер, гостин во популарниот подкаст на Стивен Бартлет, објасни точно што се случува во телото во раните фази на постење. Клучната промена се случува во рок од 24 до 48 часа кога телото престанува да ја користи гликозата како главен извор на енергија и почнува да произведува кетони со разградување на мастите.
Според него, мозокот, црниот дроб и мускулите постепено се префрлаат од користење на гликоза на користење на кетони, а оваа транзиција зависи од количината на гликоген складиран во телото. Во рок од 16 до 48 часа, телото се префрла на согорување на масти, што многумина го препознаваат како почеток на фаза на ефикасно слабеење.
Пост и здравје на мозокот
Едно важно соединение формирано за време на постот е бета-хидроксибутиратот (BHB), извор на енергија што телото го произведува кога ќе снема јаглехидрати. Покрај тоа што го поттикнува согорувањето на мастите, BHB е поврзан и со подобро здравје на мозокот.
Д-р Голдхамер објаснува дека BHB го стимулира производството на „BDNF“, неврохемикалија што ги штити нервните клетки од оштетување. „BDNF“, или невротрофичен фактор добиен од мозокот, игра важна улога во заштитата на мозокот од оксидативен стрес, кој е поврзан со развојот на болести како што се Алцхајмеровата и Паркинсоновата болест.
Што се случува на час?
Научниците детално проучувале како телото реагира за време на постот:
– Во првите четири часа, телото го завршува варењето на последниот оброк.
– По осум часа, нивото на шеќер во крвта почнува да опаѓа, а телото користи гликоген од црниот дроб и мускулите за енергија.
– По 12 часа, резервите на гликоза се трошат, а црниот дроб почнува да ги разградува мастите и да произведува кетони.
– По 16 часа, се активира процесот на автофагија, природен механизам со кој телото ги рециклира оштетените клетки, со што се стимулира регенерацијата на телото.
Консултирајте се со лекар пред да започнете
Иако постот се покажа како корисен во многу случаи, тој не е погоден за секого. Луѓето со хронични заболувања, особено бремените жени и доилките, треба да се консултираат со својот лекар пред да ја воведат оваа практика. Како и со секоја голема промена во исхраната, важно е да ги следите реакциите на вашето тело и постепено да воведувате нови навики.
Подготвено од М.Д.
About Author
