25.10.2025 Скопје
Новиот петгодишен план на Кина, клучниот политички и економски документ на Комунистичката партија за следниот период, има за цел да постигне технолошка независност и да ја намали ранливоста на надворешни притисоци. Иако планот сè уште не е официјално усвоен, тој беше објавен пред состанокот меѓу кинескиот претседател Си Џинпинг и американскиот претседател Доналд Трамп во Јужна Кореја.
Предлогот се фокусира на зајакнување на домашната научна и технолошка индустрија на Кина, а воедно и намалување на нејзината зависност од странски производи. Се фокусира на развој на сектори како што се полупроводниците и вештачката интелигенција, кои во моментов во голема мера се потпираат на американски компании како што се Nvidia и OpenAI. Целта е да се создаде технолошки екосистем во кој Кина може да произведува клучни компоненти и софтвер без да се потпира на странски добавувачи.
Планот, исто така, има за цел да ја зголеми домашната потрошувачка и да ја намали нејзината зависност од извозот, кој беше погоден од трговските војни и царините наметнати од Трамп во последните години.
Според извештајот, новиот план во голема мера се темели на оној донесен за време на првиот мандат на Трамп, кога кинеските лидери ги нагласија инвестициите во технологијата како клучен дел од економското закрепнување од пандемијата Ковид-19. Новиот документ ја продолжува таа насока, со дополнителен акцент на развојот на ветерната и сончевата индустрија и забрзување на „зелената трансформација“ на економијата и општеството.
Во услови на зголемени тензии меѓу САД и Кина околу трговијата и пристапот до стратешки ресурси, новиот петгодишен план делува како одговор на Пекинг на притисокот од Вашингтон. Доколку целосно се спроведе, тој би можел значително да ја намали зависноста на Кина од западните технологии и да ја зајакне позицијата на земјата како самостојна технолошка сила во следната деценија.
Подготвено од М.Д.