09.09.2025 Скопје
Експертски тим од Универзитетот Стеленбош во Јужноафриканската Република пронајде необична група на фенолни супстанции, именувани како флавоалкалоиди, во лисјата на канабисот, извести реномираното научно списание „Journal of Chromatography A“.
Овие компоненти, кои досега не беа познати како дел од марихуаната, покажуваат потенцијално значајни лековити својства, отворајќи нови можности за научни анализи и апликации во фармацевтската индустрија.
Канабисот, зелјеста билка од фамилијата Cannabaceae, потекнува од западна или централна Азија и се одгледува над 6,000 години за различни цели, од изработка на текстил до медицинска употреба. Поради зачестеното вкрстување и селективно култивирање, разликите меѓу видовите на канабис тешко се воочуваат со голо око, па експертите сè повеќе се потпираат на хемиска анализа за нивно идентификување.
Канабисот е хемиски комплексна билка, со над 500 идентификувани компоненти. Глобалниот пораст на индустријата за канабис во последниве години предизвика бран на научни истражувања, при што се откриени нови соединенија. Иако фитоканабиноидите, како THC и CBD, привлекуваат најмногу внимание поради нивните психоактивни и терапевтски ефекти, сè повеќе докази укажуваат дека комбинациите на компоненти во канабисот делуваат поефикасно од изолираните супстанции. Овој синергиски ефект, познат како „ефект на придружба“, ја нагласува важноста од проучување на други фитохемикалии, вклучувајќи ги и фенолните соединенија.
Флавоалкалоидите, откриени во новото истражување, се невообичаени во природата и спојуваат структури на флавоноиди и алкалоиди, богати со азот. Овие соединенија, познати по антиоксидативните, антиинфламаторните и антиканцерогените карактеристики, се присутни во мали концентрации, што го прави нивното откривање предизвик. Тимот, предводен од д-р Магриет Мулер, аналитички хемичар во лабораторијата за LC-MS на Универзитетот Стеленбош, користеше напредни техники, вклучувајќи дводимензионална течна хроматографија и масена спектрометрија со висока резолуција, за да анализира лисја и цветови од три комерцијално одгледувани сорти на канабис.
Од 79 идентификувани фенолни соединенија, 25 се забележани по првпат во канабисот, а 16 се класифицирани како флавоалкалоиди, главно во лисјата на една од сортите. „Канабисот е хемиски сложен, а фенолните соединенија досега беа недоволно истражувани. Решив да ги применам методите што ги развив за анализа на грозје, вино и чај од роибос, бидејќи знаев дека канабисот нуди слични предизвици“, изјави Мулер.
Напредната технологија овозможи одвојување на флавоалкалоидите од многубројните флавоноиди, кои се многу позастапени во билката. Според проф. Андре де Вилиерс, раководител на истражувачкиот тим, дводимензионалната хроматографија била клучна за откривањето. „Флавоалкалоидите се присутни во многу мали количини, и без овие техники, тие би останале незабележани“, објасни тој.
Ова откритие укажува на потенцијалот на лисјата на канабисот, кои често се сметаат за отпад во индустријата, да содржат вредни соединенија за фармацијата. Следните чекори вклучуваат дополнителни истражувања за потврда на присуството на флавоалкалоидите, нивна изолација, синтеза и тестирање на биолошката активност, со цел развој на нови лекови или додатоци во исхраната.
Подготвено од М.Д.
About Author
