01.09.2025 Скопје
Кинескиот претседател Си Џинпинг ги собра лидерите на Русија, Индија, Иран и Турција, заедно со околу дваесетина евроазиски лидери, за да покаже како е можен поинаков модел на меѓународна соработка, со Кина во центарот, во ерата на американски царини и геостратешки тензии.
Лидерот на втората по големина економија во светот организираше прием во Тјанџин на северот од земјата во недела навечер по локално време во чест на учесниците на самитот на Шангајската организација за соработка (ШОС), кој се одржува во понеделник и е прв откако Доналд Трамп се врати во Белата куќа.
Шефови на држави и влади од околу дваесет земји и претставници од десетина меѓународни и регионални организации почнаа да пристигнуваат во пристанишниот град каде што во минатото, кога се викаше Тјанџин, концесии имаа западните земји, Јапонија и Русија, а сега е симбол на економската виталност на Кина.
Рускиот претседател Владимир Путин пристигна дискретно, иако предводи голема политичка и економска делегација. Индискиот премиер Нарендра Моди слета вчера во прва посета на Кина од 2018 година, знак на зближување меѓу двата азиски гиганти.
Моди беше примен од кинескиот претседател, објави официјалната новинска агенција, во текот на низа билатерални средби договорени за време на самитот. Самитот е под силен полициски и воен надзор. Оклопни возила се распоредени на некои улици, а сообраќајот е запрен во големи делови од Тјенџин.
Постери на мандарински и руски јазик го возвишуваат „духот на Тјенџин“ и кинеско-руската „меѓусебна доверба“.
Самитот, опишан како најважен од создавањето на ШОС во 2001 година, се одржува во услови на повеќекратни кризи што директно влијаат врз неговите членки: трговскиот конфликт на САД со Кина и Индија, војната во Украина, иранскиот нуклеарен спор и други.
ШОС обединува 10 земји-членки и 16 земји-набљудувачи или партнерски земји, што претставуваат речиси половина од светската популација и 23,5% од БДП на планетата. Често се претставува како противтежа на НАТО. Односите меѓу некои од неговите членки се чувствителни.
Наместо неизвесни опипливи резултати, аналитичарите повикуваат да се обрне внимание на симболизмот. „Самитот ќе понуди мултилатерален поредок, моделиран според Кина и различен од оние доминирани од Западот“, предвидува Дилан Лох, професор на Технолошкиот универзитет Нанјанг во Сингапур.
Во среда, воена парада по повод победата над Јапонија.
За време на самитот, Кина има намера да го демонстрира своето дипломатско влијание, како и својата воена моќ, претставувајќи се како столб на стабилноста во еден фрагментиран свет.
Путин и неколку други присутни ќе бидат сведоци на демонстрација на воената моќ на нивниот домаќин во среда, заедно со грандиозна парада во Пекинг по повод 80-годишнината од крајот на Втората светска војна и победата над Јапонија.
Севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун ќе направи ретко патување надвор од својата изолирана земја за таа пригода, за да застане покрај Си Џинпинг во соседна и сојузничка Кина. Северна Кореја стана еден од главните сојузници на Русија во војната против Украина.
Путин ќе разговара со својот домаќин и клучен кинески сојузник во Пекинг во вторник. Во Тјенџин, тој треба да разговара за конфликтот во Украина со својот турски колега Реџеп Таип Ердоган, а за нуклеарното прашање со својот ирански колега Масуд Пезешкијан.
За тој ден е закажана и средба со индискиот премиер. Многу од сојузниците на Киев веруваат дека Пекинг ја поддржува Москва против Украина. Кина повика на неутралност и ги обвини западните земји за продолжување на непријателствата со вооружување на Украина.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски и индискиот премиер разговараа по телефон. Зеленски на социјалните мрежи изрази надеж дека потребата од прекин на огнот ќе биде дискутирана во Кина, за која рече дека Моди ја поддржува.
Подготвено од М.Д.
About Author
