EES

25.09.2025 Скопје

Системот EES (Систем за влез/излез) воведува нови стандарди за контрола за граѓаните на земјите надвор од ЕУ кои патуваат во Шенген зоната за краток престој. На сите земји им е даден шест месеци за да се прилагодат, но досега само Унгарија и Хрватска ја објавија својата подготвеност за спроведување на новиот систем.

Проценката на експертите е дека ќе бидат потребни пет минути за обработка на една страна, што значи дека на граничните премини ќе биде поголема гужва од порано. На земјите им е даден рок од  шест месеци за да се прилагодат на новиот систем, а голем број од нив не се подготвени. Досега, само Унгарија објави дека ќе започне со спроведување на новите правила, а и Хрватите велат дека се подготвени. Никој друг не потврдил дека е подготвен за новиот систем за гранична контрола, па прашањето е дали системот ќе стапи во функција веднаш. Во моментот кога ќе влезете во ЕУ, вашиот профил се креира и секој следен пат само го скенирате вашиот пасош и поминувате – изјави за домашните медиуми Александар Сеничиќ, директор на Националното здружение на туристички агенции на Србија (UTA).

Покрај EES, ЕУ го воведува и системот ETIAS, кој од 2026 година е задолжителен услов за влез во Унијата за земјите ослободени од визниот режим. ETIAS е дел од новата ИТ архитектура на ЕУ и има за цел да ја зајакне безбедноста и да го олесни патувањето. Таксата за аплицирање е зголемена од 7 на 20 евра, а одобрението важи три години.

Тој додава дека дури ќе може да се влезе и на автоматизирани гранични премини каде што ќе бидат инсталирани читачи на пасоши.

Патниците ќе можат да ги скенираат своите пасоши од своите автомобили и да поминат. Истото се случува и при напуштање на ЕУ, каде што вашиот профил се препознава со читање на вашиот пасош и се вметнува датумот што сте го напуштиле, што означува дека сте ја напуштиле нејзината територија. На овој начин, системот контролира дали некој престојувал во ЕУ подолго од 90 дена, што е дозволено во рок од шест месеци – објаснува Сеничиќ за Курир Бизнис.

Патниците кои одбиваат биометриска идентификација нема да можат да влезат во земјите што го применуваат ЕЕС. Главната цел на системот е подобро да ги заштити надворешните граници на ЕУ и поефикасно да се бори против нелегалната миграција.

Подготвено од М.Д.

About Author