01.09.2025 Скопје
Европа ќе се соочи со изумирање ако итно не ги реши своите демографски проблеми и не ја зголеми стапката на наталитет, предупреди американскиот милијардер Илон Маск.
Маск реагираше на социјалните мрежи на официјалните податоци од Шкотска, каде што во првата половина од 2025 година се регистрирани 34 проценти повеќе смртни случаи отколку раѓања.
„Ако стапката на наталитет не се врати барем на ниво на замена на населението, Европа ќе изумре“, рече Маск, додавајќи дека падот на населението е „далеку поголем ризик за цивилизацијата“ од климатските промени.
Според стандардите на демографите, нивото на замена на населението е поставено на 2,1 деца по жена. Сепак, некои научници укажуваат дека за долгорочен опстанок е потребна уште поголема стапка – околу 2,7 деца по жена. Всушност, стапките на фертилитет во Европа се далеку под тој праг: Англија и ЕУ во просек се 1,4, додека во Шкотска се 1,3 – историски најниско ниво.
Маск, татко на 14 деца и донатор на бројни проекти во областа на плодноста, долго време предупредува за демографската рецесија што им се заканува на западните општества. Неодамна донираше милиони долари за истражувања за репродуктивно здравје и плодност.
Светскиот тренд на намалување на раѓањата трае повеќе од половина век. Податоците на Обединетите нации покажуваат дека во 2024 година, просечниот број раѓања по жена бил 2,2, додека во 1970-тите бил пет, а во 1990-тите бил 3,3. Во Русија, ситуацијата е исто така алармантна – минатата година, Росстат регистрираше само 1,2 милиони новороденчиња, што е најниска бројка од 1999 година.
Високи стапки на наталитет, од четири или повеќе деца по жена, се присутни денес исклучиво во делови од Африка, како и во Авганистан, Судан и Јемен. Европа, предупредува Маск, ако продолжи со овој тренд, влегува во демографска опасна зона што може да има одлучувачко влијание врз нејзината иднина.
Подготвено од М.Д.
About Author
