26.08.2025 Скопје
За осум месеци, политичка парализа од државно ниво во Босна и Херцеговина, се префрли во Република Српска откако овој ентитет остана без претседател, а потоа и без функционална влада поради судската пресуда против Милорад Додик.
Народното собрание на Република Српска објави референдум на кој гласачите треба да одлучат дали да ги прифатат одлуките на високиот претставник на меѓународната заедница, Кристијан Шмит, на Судот и на Централната изборна комисија (ЦИК) на Босна и Херцеговина, со кои го казнија поранешниот претседател на ентитетот Милорад Додик.
Аналитичарите и опозицијата веруваат дека референдумот ќе биде правно оспорен, но и дека би можело да стане нејасно како ќе функционира ентитетскиот систем ако се појави правен вакуум околу изборот на новата Влада на РС, која е одговорна за клучни области како што се здравството, образованието и полицијата.
„Ќе има целосна институционална дезинтеграција во Република Српска“, изјави Енвер Казаз, универзитетски професор од Сараево.
Милорад Додик беше осуден и разрешен од функцијата на почетокот на август, откако беше осуден за непочитување на одлуките на високиот претставник на меѓународната заедница во Босна и Херцеговина, Кристијан Шмит.
Меѓу другото, Шмит, со своите овластувања, ги поништи неуставните закони донесени од Република Српска со кои таа се обиде да ги оспори одлуките на државниот Уставен суд на Босна и Херцеговина, до кој пак Додик поднесе жалба на пресудата.
На 22 август, Народното собрание објави референдум за пресудата на Додик и истовремено ја прифати оставката на премиерот на ентитетот Радован Вишковиќ, а чија влада останува во „технички мандат“ додека не се назначи нова.
После тоа, Додик го предложи Сава Миниќ за носител на мандатот на новата влада, иако тоа може да го стори само претседателот на РС, што формално и правно Додик повеќе не е.
Иако референдумот може да биде блокиран или поништен, аналитичарите предвидуваат дека поради оставката на премиерот, политичките и правните последици ќе продолжат со месеци во ентитетот предводен од Додик две децении, како и во државната влада во Босна и Херцеговина.
Од почетокот на оваа година, СНСД на Додик ги блокира клучните одлуки во државната влада и парламентот, вклучително и усвојувањето на буџетот за 2025 година.
Подготвено од М.Д.
About Author
