14.08.2025 Скопје
Екстремно високите температури и повисоките нивоа на влажност во воздухот можат да доведат до појава на здравствени проблеми кои мора да се препознаат и соодветно да се третираат што е можно поскоро.
Најчестите состојби поврзани со високи температури се: сончаница, топлотен удар и топлотна исцрпеност. Важно е да се разликуваат симптомите на овие состојби за да се знае како да се пристапи кон лицето и како да му се помогне.
Во некои случаи, многу е важно лицето да се лекува медицински што е можно поскоро.
Сончаница
Изгорениците од сонце се предизвикани од прекумерно директно изложување, првенствено на главата и вратот, на сончевите зраци.
Почнува со силна главоболка и покачување на телесната температура. Често може да се појави замор и омалаксаност, поспаност и вртоглавица, зуење во ушите или краткотрајно губење на слухот, а кај постарите лица често може да дојде до губење на свеста.
За да се спречи сончаница, најважно е да се избегнува продолжено изложување на сонце и да се покрие главата со соодветна шапка или капа во светли бои. Доколку е можно, главата и вратот треба повремено да се ладат со мокрење.
Прва помош за сончаница
-Веднаш отстранете го лицето од сонцето (во климатизирана или затемнета и добро проветрена просторија).
-Истуширајте го со млака вода (или барем измијте го и ставете ладни облоги на челото и вратот).
-Дајте му да пие течност (чај, сок или обична вода) – не одеднаш во големи количини, туку почесто во мали голтки.
-Одморот е неопходен, а следниот ден не треба да се изложува на сонце.
Доколку симптомите продолжат или се влошат, потребно е да се консултирате со лекар.
Топлотен удар
Топлотниот удар се јавува не само поради прекумерно изложување на директна сончева светлина, туку и поради влажен и прегреан воздух – особено кај работниците во пекарница, кујна, во близина на високи печки, но и во прегреан автомобил, јавен превоз, па дури и во стан.
Топлотниот удар е состојба во која телото се прегрева за релативно краток временски период. Се јавува ненадејно, поради прекумерно зголемување на телесната температура и неможност на телото да ја одржува температурата во нормални граници.
Симптоми на топлотен удар се телесна температура повисока од 40 степени Целзиусови, општа слабост, топла и сува кожа без потење, забрзан пулс и дишење, пад на крвниот притисок, вртоглавица, главоболка, гадење, повраќање, а понекогаш и губење на свеста (што може да биде првиот знак).
Прва помош за топлотен удар
Топлотниот удар е сериозна состојба која бара итна медицинска помош!
Доколку се сомневате на топлотен удар, веднаш повикајте брза помош или одете во најблиската здравствена установа.
Доколку здравствените услуги не се достапни или е потребно повеќе време за да се обезбеди стручна помош, потребно е да се направи следново:
-Веднаш отстранете го лицето од сонцето или од прегреана просторија и отстранете го целиот вишок облека.
-Измијте го или истуширајте го со не премногу ладна вода. Доколку водата не е достапна, изложете го на проток на воздух (на пр. ладење со вентилатор).
-Дајте му течности, доколку состојбата го дозволува тоа.
По закрепнувањето од топлотен удар, чувствителноста на високи температури се зголемила во текот на следните недели. Најдобро е да се избегнуваат високи температури и физичка активност додека лекарот не одобри.
Топлотна исцрпеност
Топлотната исцрпеност е исто така состојба поврзана со високи температури, но се однесува на прекумерни физички активности во услови на покачена надворешна температура и влажност на воздухот.
Се манифестира со зголемено потење, мускулни грчеви, главоболка, повраќање, нарушена видна острина, пад на крвниот притисок и слабост, како и губење на свеста.
Прва помош за топлотна исцрпеност
-Лицето треба веднаш да се стави во сенка или во ладна, по можност затемнета просторија, а облеката треба да се соблече.
-Оладете го со истурање млака вода врз него или ставање ладни облоги на главата и задниот дел од вратот.
-Дајте му да пие ладна течност – вода или благ билен чај во мали голтки.
Со оваа состојба, императив е да побарате медицинска помош, поради можното влошување на топлотниот удар. Се препорачува интравенска замена на течности во здравствена установа.
Подготвено од М.Д.
About Author
