23.07.2025 Скопје
Топлинските бранови сè повеќе ги погодуваат европските градови, а многу граѓани не се во можност да се разладат во своите домови. Климатските засолништа – јавни простори со сенка, вода и основни погодности – стануваат клучно решение во борбата против сè поизразените климатски екстреми.
Топлинските бранови стануваат сè почести и поинтензивни, поради што потребата од решенија што ќе помогнат градовите да бидат попогодни за живеење за време на екстремни временски услови расте.
Со оглед на тоа што енергетската сиромаштија ги остава многу луѓе незаштитени дури и во своите домови, климатските засолништа би можеле да бидат едно решение за поотпорни градови.
Каде можеме да избегаме од топлината?
Терминот „климатско засолниште“ сè повеќе се споменува како можен одговор на овој проблем.
За време на топлотни бранови, како оние што неодамна го погодија Лисабон и други европски градови, одредени места можат да обезбедат олеснување и освежување за граѓаните.
Тоа би можеле да бидат јавни паркови и градини, библиотеки, културни центри, музеи или училишта кои се отворени во текот на денот за оние кои се особено чувствителни на високи температури.
„Ефектот на топлински остров е дополнително засилен за време на топлинските бранови и е најизразен во урбаните средини“, објаснува научникот за податоци Мануел Банза.
Како што објаснува тој, градовите се густо изградени, имаме многу асфалт што ја апсорбира сончевата топлина и затоа се случува дури и во шест или седум часот навечер да биде многу жешко, иако сонцето повеќе не свети, бидејќи земјата ја задржала топлината.
„Покрај тоа, имаме многу згради и често тесни улици, што го отежнува циркулацијата на воздухот“, додава тој.
Банза неодамна објави студија во која идентификува потенцијални климатски засолништа во португалската престолнина.
На интерактивна мапа на Лисабон, тој го покажа интензитетот на ефектот на урбаниот топлински остров и нацрта градини, фонтани, фонтани за вода за пиење, јавни базени и библиотеки.
Во Лисабон, каде што непријатноста поврзана со топлината е секојдневна појава, градската влада сè уште не воспоставила формална мрежа на климатски засолништа, но мапата на Банза би можела да биде многу корисна.
„Постои голема температурна разлика во домовите, а Лисабон е еден од најлошите градови во Европа во однос на енергетската ефикасност. Ова значи дека луѓето имаат проблеми со ладењето или греењето на своите домови и во лето и во зима. Затоа постои одговорност, и на општинско и на национално ниво, да се трансформираат јавните простори во проширувања на нашите домови“, верува Банза.
Повеќе од половина од жителите на Лисабон кои учествуваа во анкета на Агенцијата за енергетика и заштита на животната средина рекоа дека се чувствуваат непријатно дома и во лето (56,5 проценти) и во зима (63,2 проценти).
Покрај тоа што предизвикува непријатност, екстремната топлина е поврзана и со зголемување на смртноста. Помеѓу 28 јуни и 3 јули оваа година, Португалија регистрираше 284 смртни случаи повеќе од просекот.
Барселона како пример за остатокот од Европа
Во меѓувреме, Барселона покажува дека е можно да се дејствува проактивно.
Овој шпански град е на чело на формирањето мрежа на климатски засолништа, со повеќе од 400 од нив и служи како модел за другите европски градови.
Подготвено од М.Д.
About Author
