08.07.2025 Скопје
Членките на Европската Унија воведуваат гранични контроли. Шенгенскиот договор го дозволува ова, но за ограничено време. И сепак, Брисел не презема никакви мерки дури и кога сите рокови се пропуштени.
Полска сега е дванаесеттата од 29-те земји од Шенген зоната што воведува гранични контроли. Тоа е директна реакција на зголемените германски контроли.
Не е ни чудо, вели членот на Европската народна партија, Паскал Аримон. Идејата дека граничните контроли не се толку лоши и дека се докажана мерка е очигледна, вели тој.
„Но, токму затоа ваквите контроли мора да се постапува со голема претпазливост и секогаш да се разгледуваат во европски контекст“, вели Аримон, член на парламентот од белгискиот пограничен регион.
Тој ја повикува Европската комисија да спроведе правен преглед за тоа дали мерките се во согласност со член 25 од Шенгенскиот законик.
Член 25 им овозможува на државите привремено повторно да воведат внатрешни гранични контроли – десет дена, ad hoc и целосно независно, ако постои почетна закана – на пример, индикација за терористички напад.
После тоа, можни се привремени контроли од шест месеци до – во исклучителни случаи – две години доколку постои закана за јавниот ред или внатрешната безбедност, според Шенгенскиот законик.
На пример, може да се должи и на голем прилив на мигранти.
Европската комисија постојано нè потсетува на условите: контролите мора да бидат ограничени во времето и просторот и да се користат како последно средство.
И соседните земји и Европската комисија мора да бидат известени, според портпаролот на Комисијата, Маркус Ламберт. Затоа, вели тој, тие се во близок контакт со сите засегнати.
Но, постојано се покажува следново: Европската комисија е подготвена да затвори очи кога сè трае подолго.
На пример, контролите се воспоставени на баварската граница со Австрија од есента 2015 година. Данска официјално ги воспостави контролите на својата граница со Германија пред осум години.
Комисијата не може да ги забрани пријавените гранични контроли. Може само да даде мислење за нивната корисност и пропорционалност.
Останува отворено прашањето до кој степен е моментално пропорционално да се имаат гранични контроли низ цела Европа.
Заедно со Полска и Германија, Франција, Холандија, Австрија, Италија, Словенија, Данска, Шведска, Норвешка, Шпанија и Словачка моментално имаат воспоставено гранични контроли. Белгија – како 13-та земја – планира да го започне процесот ова лето.
Во секој случај, тежок тренд, вели комесарот за внатрешни работи на ЕУ, Магнус Брунер, потсетувајќи на достигнувањата на Шенген:
„Ова мора да престане, секако. И ние мора да ја завршиме нашата работа како Европска комисија“.
Пактот за азил и миграција мора да се спроведе што е можно побрзо, апелира тој.
„И секако, ги повикуваме земјите-членки да го сторат тоа побрзо“, вели тој.
Многумина во Брисел сметаат на тоа. Шенген би можел да се спаси ако Пактот за азил и миграција стапи во целосна сила од летото 2026 година.
Значи, има надеж. Прво на сите, со подобра заштита на надворешните граници на Европа.
Подготвено од М.Д.
About Author
