https://www.flickr.com/photos/fl_370melbourne/33232652301/in/photolist-SCE2HP-w9hRyn-fTS6rB-beSyGD-2jMjb6k-HpWjU7-3z1RAw-P5XMmu-xzo8iE-yvaxqg-56U4qa-euo4K-bNTFzB-2kx4PxE-TJ4GXG-96ifQc-VDNhVa-7bRLQj-4jKXnb-bzDQWC-9ygb6C-25XFTqf-buV6x-NrZG7-5wrjTX-dmHHeQ-9qV7bZ-5kuqLS-2jacPxC-ayFPY-4cVx1C-4qub7r-jxayf6-PqbMNd-2kP5SXc-7Kw9h3-2ijSLA6-XESYyB-egvoDE-5Gdv9Q-7BR2HN-48418T-2n8ax14-ag28Cr-7eXDNM-22VSJMy-4841eF-dAWH91-EUV8gL-dmPpk5

04.04.2025 Скопје

Последиците од воведувањето тарифи, кои во средата ги претстави американскиот претседател Доналд Трамп, индиректно ќе ги почувствуваат речиси сите граѓани на светот, вклучително и самите Американци – според неофицијалните проценки на аналитичарите, годишните трошоци на домаќинствата во САД ќе се зголемат меѓу 3.100 и 4.500 евра, а некои веруваат дека реалното зголемување ќе биде околу 10 евро по човек.

Сепак, некои од најголемите губитници кога станува збор за последиците од тарифите што ги објави Доналд Трамп се американските технолошки компании. Синџирите на снабдување на повеќето од нив се длабоко поврзани со азиските земји бидејќи таму се произведуваат делови за нивните уреди.

Кина се соочува со тарифи од 34 отсто (на врвот на тарифите од 20 отсто што веќе ги наметна Трамп), Тајван се соочува со царина од 32 отсто, но полупроводниците во моментов се ослободени од тарифите бидејќи се критични за извозот. Виетнам и Индија, важни производствени центри на Apple, се соочуваат со реципрочни царини од 46 отсто, односно 26 отсто. Покрај тоа, милиони iPhone уреди секоја година ја напуштаат фабриката на кинескиот производител Foxconn.

Поради сето ова, вредноста на акциите на Apple падна за седум отсто, на Amazon за шест отсто, а на индексот Nasdaq за повеќе од пет отсто, бидејќи тие се потпираат на тајванската компанија за производство на полупроводници за производство на нивните врвни чипови за вештачка интелигенција. По најавата на Трамп за воведување тарифи, падна и вредноста на акциите на американските трговци – Волмарт за седум проценти и Таргет за пет проценти.

Што е со модните брендови

Многу модни брендови решија да го преселат својот бизнис во Виетнам откако САД воведоа царини за Кина за време на првиот мандат на Трамп, но новата, многу висока царина од 46 отсто за стоки од таа земја сега во голема мера ќе влијае на нивниот бизнис. Во четвртокот наутро, Adidas AG и Puma SE загубија дури 11 отсто на берзата во Франкфурт, што е продолжение на трендот што се случи синоќа со Nike на Њујоршката берза (-5 отсто).

Производителите на патики како Адидас, Пума и Најк ја зголемија својата зависност од фабриките во Виетнам и Индонезија. Денес, речиси половина од сите патики на Најк и 39 отсто од патиките на Адидас се направени во Виетнам, според регулаторните документи. Виетнам е најголемиот снабдувач на обувки за двете компании, а производството на обувки во таа земја генерира повеќе од 20 милијарди долари вкупен годишен приход.

Земјата е исто така една од најбрзо растечките економии во Азија – нејзиниот бруто домашен производ порасна за 7,1 отсто минатата година, надминувајќи ги владините проекции. Аналитичарите проценуваат дека Адидас и Пума веројатно би морале да ги зголемат цените за околу 5 отсто ширум светот за да го задржат сегашното ниво на профитабилност.

Shenzhou International Group Holdings, кинески производител на облека што произведува производи за американски брендови (вклучувајќи го и Најк), забележа пад на акциите за дури 18 отсто во Хонг Конг во четвртокот, најголем во повеќе од три години. „Најк“ претходно соопшти дека очекува остар пад на бруто-маржата овој квартал, најмногу поради американските царини за производите од Кина и Мексико.

Раст на побарувачката за возила

Се очекува дека тарифите на претседателот Доналд Трамп значително ќе ги зголемат цените на новите возила, а индиректно ќе се одразат на цената на користените возила. Затоа многу Американци се одлучуваат да купат автомобил „во последен момент“, пред цената да порасне.

Податоците од апликацијата за купување автомобили CoPilot открија дека понудата во дилерите е „значително намалена“ од 23 март, особено за возилата од странско производство. На пример, достапни се околу 20 отсто помалку Volkswagen Taos и Chevrolet Blazers, кои се произведуваат во Мексико.

Иако најавата на Трамп за воведување тарифи ќе охрабри малку луѓе да купуваат автомобили, дилерите на автомобили во САД забележуваат дека оние кои веќе размислувале сега полесно се одлучуваат на тој чекор. Џастин Емерсон, продавач во застапништвото на Audi надвор од Феникс, забележал дека половните автомобили особено брзо се продаваат во последните недели. Инвентарот во неговиот дуќан, во кој вообичаено има меѓу 28 и 35 користени возила, сега е преполовено.

Минатата година САД увезле околу осум милиони автомобили во вредност од околу 217 милијарди евра. Економската група Андерсон проценува дека тарифите само за делови од Канада и Мексико би можеле да ги зголемат трошоците за приближно помеѓу 3.600 и 9.000 евра, во зависност од возилото. Цената за увоз на автомобили од други делови на светот би можела да биде уште поголема.

Цените на алкохолот

Пијалоци, масло, скапоцени камења Индустријата за пијалоци предупреди на пораст на цените на алкохолот и губење на работни места на двете страни на Атлантикот. Американците кои се љубители на италијански и француски вина и британско пиво и виски први ќе ги почувствуваат разликите. Французите дури предупредија на можен пад на продажбата од 20 отсто и масовни отпуштања во региони како што е Коњак, каде француските брендови се произведуваат за извоз, главно во САД и Кина.

Дополнително, претставниците на американската, канадската и мексиканската индустрија за алкохолни пијалоци во заедничка изјава истакнаа дека не треба да заборавиме дека пијалоци како бурбон, тенеси виски, текила и канадско виски „може да се произведуваат само во одредени земји“. Поради ова, залихите би можеле да бидат загрозени, што би довело до пораст на цените. Американците би можеле да се соочат со поскапување на популарниот јаворов сируп кој најчесто се увезува од Канада, како и на авокадото кое во 90 отсто од случаите доаѓа од Мексико.

Остар пад на извозот се очекува и во Индија, која во САД извезува речиси третина од скапоцените камења и накит, во вредност од речиси 10 милијарди долари. Тоа е трет најголем извоз на Индија во САД, по инженерството и електрониката, а индустријата вработува милиони луѓе во јужноазиската земја.

Иако нафтата е ослободена од увозни давачки, цените паѓаат поради очекувањата дека побарувачката ќе биде послаба. Конкретно, во четвртокот наутро американската сурова нафта поевтини за 0,5 отсто, на 67,4 долари за барел, а суровата нафта од типот Брент поевтини за 0,4 отсто, на 70,2 долари за барел.

Подготвено од М.Д.

About Author